Dokuz Eylül Universitesi Hastanesi ameliyathanesinde kan ve kan ürünlerinin kullanım süreçlerinin incelenmesi ve kalite standartları çerçevesinde araştırılması

Amaç: Dokuz Eylül Üniversite Hastanesi Ameliyathanesinde kan ve kan ürünlerinin kullanım süreçlerinin incelenmesi ve kalite standartlarının iyileştirilmesini amaçladık. Materyal ve Metot; Etik Kurul Onamı ve DEÜ Hastanesi Başhekimliği' in hasta verileri kullanım izinlerinin alınmasından sonra, PROBEL, Kan Merkezi ve Hastane Bilgi Yönetim Sistemi kayıtları temel alınarak hastaların 01.01.2019 – 31.12.2019 tarihleri arasındaki hastaneye başvuru verileri, ameliyat olan hastaların ameliyata hazırlık dönemi, ameliyat, ameliyat sonrası (Derlenme, PACU, Yoğun Bakım) kan kullanımı verileri, kan merkezi, hemovijilans ve kalite birimleri raporları incelendi. Bulgular; DEÜ Tıp Fakültesi Hastanesinde 2019 yılında 1.066,229 hastanın başvurduğu, cerrahi birimler tarafından 290.390'inin tedavi edildiği saptandı. Bu hastaların 37.858'inin ameliyat edildiği ve hazırlık için 28.501 Ü kan ürünü istendiği, ancak %60'ının kullanıldığı anlaşıldı. Ameliyat öncesi servise en fazla kan ürünü isteminin genel cerrahi tarafından yapıldığı, ameliyat ve sonrası en fazla kullanımın kalp damar cerrahisince (KDC) gerçekleştirildiği ve en fazla eritrosit süspansiyonu (ES) kullanıldığı anlaşıldı. Cerrahi ve anestezi ekiplerince ameliyat öncesi hasta değerlendirme yazılımının kullanılmadığı, maksimum cerrahi kan bileşeni istem çizelgesinin olmadığı, kan merkezi yazılımlarının anestezi tarafından kullanılmadığı ve ameliyat sonrası süreçlerde yetersiz kaldığı anlaşıldı. Hastaların %50'sinin anemik olmasına rağmen preoperatif dönemde optimizasyonda yetersiz kalındığı, ameliyat sürecinde kan koruma yöntemlerinin yeterince kullanılmadığı saptandı. Kan merkezi ve hemovijilans ekiplerinin eksik elemanlarının olmasına rağmen fedakârca çalıştığı anlaşıldı. Kan kullanım sonuçlarında geri bildirimler yetersiz olmasına rağmen son yıllarda kan imha oranlarının azaldığı tespit edildi. Kalite birimlerinin kan merkezi donör havuzunu geliştirme, cihazların kalibrasyonlarının tamamlanması, eğitim çalışmalarını sürdürürken tüm taraflarla birlikte hareket ettiği anlaşıldı. Tartışma Hastanedeki tüm birimlerin uluslararası ve ulusal kılavuzları yakından takip etmesine, kalite sistemlerinin ve yönetimin tüm uğraşlarına rağmen yeterli seviyeye ulaşılamamasının gerekçesi her birimin kendi uygulanabilir, izlenebilir, multidisipliner sistemlerinin yaratılamamasıdır. Her bilimsel kuruluş uluslararası kılavuzları, güncel bilimsel gelişmeleri yakından takip ederken bir yandan da kendi eksikliklerini saptayıp, kendi kılavuzlarını yaratmak zorundadır. Kalite döngülerinin yol gösterdiği gibi her birim "Planlamak, Uygulamak, Kontrol etmek, Önlem almak" zorundadır. Bu çalışma her şeyden önce kan yönetiminin yükünü taşıyan tüm birimler tarafından içeriden bir gözle yaşanan verilerin değerlendirilmesini ve yapılacak iyileştirmelere bir basamak yapmayı hedeflemiştir. Sonuç; 2019 verileri ışığında hastanemize hastalarımızın ameliyat öncesi optimizasyonunda, kan istem programlarında, kanın kullanım ve takip yazılımlarında ve kendi yönergelerimizin üretilmesinde eksiklikler vardır. Daha kaliteli bir kan yönetimi için tüm birimlerin ve kliniklerin koordinasyonunun artırılmasına ihtiyaç vardır. Daha kaliteli kan yönetimi, gereksiz iş yükü kullanımını, birimler arası koordinasyon kopukluklarını, kan imha oranlarını ve maliyetleri azaltacaktır.