Dolaysız yabancı sermaye yatırımları ve ekonomik büyüme ilişkisi: Çin üzerine bir uygulama

Dünyada küreselleşmenin etkisiyle uluslararası sermaye hareketliliği geçmişten günümüze giderek artmıştır. Bu doğrultuda, ülkelerarası sermaye hareketliliği sonucunda uluslararası piyasalarda rekabet üstünlüğü öne çıkmış, firmalar rekabet üstünlüğü elde etmek için yatırımlarını farklı ülkelere yönlendirmişlerdir. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin temel makroekonomik hedeflerinden birisi de ekonomik büyüme oranlarını artırmaktır. Özellikle, gelişmekte olan ülkelerin ekonomik büyüme hedeflerine ulaşabilmelerinin önündeki önemli engel sermaye stoku yetersizliğidir. Bu bağlamda, gelişmekte olan ülkelerin dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını çekmek için birbirleriyle rekabet halinde oldukları ve bazı teşvik edici önlemler aldıkları izlenmektedir. Söz konusu rekabet ve teşvik uygulamasının temel nedeni, dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının sağlayacağı ekonomik kazanımdan kaynaklanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Çin'de dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyüme üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu çerçevede, Çin'in 1979-2019 dönemi verileri kullanılarak, ARDL sınır testi uygulanmıştır. Çalışmada, iktisadi büyümeyi temsilen kişi başına GSYİH büyüme oranı bağımlı değişken olarak modele dahil edilirken, toplam işgücünü temsilen aktif nüfus (15-65 yaş arası); dolaysız yabancı sermaye yatırımlarını temsilen dolaysız yabancı sermaye yatırımları (GSYİH içindeki payı); ve yurtiçi yatırımları temsilen yurtiçi gayrisafi sabit sermaye yatırımları (GSYİH içindeki payı) modele bağımsız değişkenler olarak dahil edilmiştir. Çin için yapılan ARDL sınır testiyle, uzun dönem sonuçları dolaysız yabancı sermaye yatırımlarının ekonomik büyümeyi pozitif yönde etkileyerek arttırdığı gözlemlenmiştir. Ayrıca, incelenen diğer değişkenler, yurtiçi gayrisafi sabit sermaye yatırımlarındaki artışın ekonomik büyümeyi arttırdığı ve pozitif etkilediği ve aktif nüfustaki artışın ekonomik büyümeyi azaltarak; negatif etkilediği bulgularına ulaşılmıştır.