Dome boyutu seçiminin gürültüde konuşmayı ayırt etme ve lokalizasyon becerilerine etkisi

Domelar işitme cihazı uygulamalarında hızlı uygulanabilirliği, kulak izi gerektirmemesi, konforlu duyum sağlaması gibi nedenlerle tercih edilmektedir. Farklı çeşit domeların, akustik karakterleri bilinse de gürültüde konuşmayı anlama ve lokalizasyon gibi becerilere etkisi hakkında bilgiler sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı farklı dome çeşitlerinin gürültüde konuşmayı anlama ve lokalizasyon becerileri üzerine etkilerini belirlemektir. Çalışmaya 35-59 yaş aralığında (51,68 ±7,04) 22 katılımcı (10 kadın, 12 erkek) dahil edilmiştir. İşitme cihazı deneyimi olmayan bilateral hafif/orta derecede sensörinöral işitme kayıplı bireylerin cihaz ayarları REM ile open, power ve çift ventli dome için ayrı ayrı yapılmıştır. Gürültüde konuşmayı anlama becerileri değerlendirilirken HINT kullanılarak her dome için test tekrarlanmıştır. Lokalizasyon becerisi değerlendirilirken 45⁰ açıyla yerleştirilmiş 8 hoparlör kullanılmış ve bir konuşma uyaranı sunulmuştur. Her hoparlörden, 2 farklı kayıt alınmış % doğru skorları hesaplanmıştır. İstatistiksel anlamlılık değeri p<0,05 kabul edilmiştir.Üç dome için HINT sessiz ve gürültülü koşulları arasında anlamlı farklılık gözlenmemiştir (p>0,05). HINT gürültülü koşulları her dome için ayrı ayrı değerlendirildiğinde; open ve power dome için Gsol-Gsağ, Gsol-Gön koşulları arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0,001). Çift ventli dome için Gsol-Gön, Gsağ-Gön koşulları arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0,001). Lokalizasyon testi sonuçlarında 8 farklı açının her biri için domelar karşılaştırılmış ve anlamlı farklılık görülmemiştir (p> 0,05). Açısal yön üstünlüğü her dome için karşılaştırıldığında; open dome 135⁰-90⁰ arasında, çift ventli dome 135⁰-90⁰, 270⁰-135⁰, 315⁰-270⁰ arasında, power dome 90⁰-45⁰, 270⁰-45⁰, 135⁰-90⁰, 270⁰-135⁰ arasında anlamlı farklılık göstermiştir (p<0,002). Bu çalışma domeların, gürültü ve uyaranın farklı yönlerden geldiğinde farklı cevaplar oluşturduğunu göstermiştir. Gürültüde konuşma algısında, open ve power dome benzer sonuç vermişken çift ventli domeun farklılığı dikkat çekmiştir. Lokalizasyonda open dome, yönsel açıdan en şeffaf davranmışken onu sırasıyla çift ventli dome ve power dome takip etmiştir. En konforlu ve uygun dome seçiminin cihaz kullanımını arttıracağı düşünülmektedir.