Dört ayaklı minarenin analitik modeli ve yapısal hasarlarının incelenmesi

Türkiye çok sayıda mimari ve kültürel olarak, farklı medeniyetlerden kalma tarihi yapılara ev sahipliği yapan bir ülkedir. Diyarbakır şehrinde 16. yüzyılın başlarında inşa edilen Şeyh Mutahhar Cami ile Protestan Kilisesi arasında yer alan Dört Ayaklı Minare bunun en önemli örneklerinden biridir. İsminden de anlaşıldığı üzere alt bölümünü dört bağımsız bazalt silindirin oluşturduğu minarede silindirlerin üzerinde kareye yakın büyük bir gövde bulunmaktadır. Böylesine narin bir tarihi yapıda yüzyıllar boyunca küçük çatlaklar haricinde herhangi bir hasar tespit edilmemesi üzerinden Diyarbakır'da minarenin yapıldığı dönemden beri büyük bir depremin meydana gelmediği söylenebilir. Bu çalışmanın amacı, Dört Ayaklı Minarenin yapısal hasarlarını incelemek ve detaylı bir sonlu eleman modelini ortaya çıkarmaktır. Detaylı bir sonlu eleman modeli ortaya koymak için minarenin gerçeğe en yakın ölçümlerini almak amacıyla lazer tarama yöntemiyle yapının nokta bulutu oluşturulmuştur. Zemin modelini oluşturmak için çeşitli elastik yaylar kullanılmış, sütunlar ve zemin arasındaki etkileşimi gerçekleştirerek minarede oluşan yapısal idiopatik çatlakların sebepleri araştırılmıştır. Minareye deprem ivmeleri etkitilmiş ve minare yakınlarından geçen araç trafiğine açık yoldan kaynaklı titreşimlerin oluşturduğu negatif etki göz önüne alınmıştır.