Döviz kuru oynaklığının cari işlemler hesabı üzerine etkisi

Cari açık, en yalın ifade ile ihracat ile ithalat arasındaki fark anlamına gelmektedir. Ülke ekonomileri cari açığın pozitif bir görünüm sergilemesini, bir başka ifade ile yurt dışı satışlarının yurt dışı alışlarından fazla olması beklenilmektedir. Cari işlemler hesabını etkileyen döviz kurundaki oynaklık, döviz kurunun uzun dönemde yakınsadığı denge değeri çevresindeki geniş dalgalanmaya karşılık gelen bir terimdir. Cari açık üzerinde birçok faktör olumlu ya da olumsuz etkilere sahip olurken çalışma özelinde döviz kurundaki değişimlerin cari açık üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda öncelikli olarak kavramsal bir yaklaşımda bulunulmuş ve ödemeler dengesi olgusuna, cari işlemler hesabı dengesine, Döviz kuru ve döviz kuru sistemlerine, cari açığın sürdürülebilirliğine yer verilmiş, Türkiye'de cari işlemler dengesinin tarihçesine, mevcut cari işlemler açığının nedenlerine ve çözümüne yönelik önerilere yer verilmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise oynak olan seri döviz kurunun olması beklendiği için döviz kurunun günlük verileri her ay için 30 gözlem üzerinden ortalaması alındı ve veriler aylık seriye çevrildi. 1996 – 2023 dönemine ait döviz kuru ve cari işlemler açığı verileri kullanılarak GARCH Modeli ile analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda cari açık ile döviz kuru arasında iki yönlü bir ilişki olduğu ve bu değişkenlerden birinde meydana gelen değişimin diğer değişkendeki değişimi de tetiklediği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Cari Açık, Denge, Döviz Kuru, Döviz, GARCH