Down sendromu ve otizm spektrum bozukluğu tanısına sahip çocukların annelerinin post travmatik büyüme ve başa çıkma stilleri arasındaki ilişkinin karşılaştırılması

Özel gereksinimli bir çocuğa sahip olmak, ebeveynler için yoğun stres, belirsizlik ve duygusal zorlanmalar içeren bir yaşam deneyimidir. Otizm spektrum bozukluğu ve Down sendromu, gelişimsel ve davranışsal özellikleri bakımından farklılık gösterdiğinden, ebeveynlerin başa çıkma süreçlerini ve psikolojik uyumlarını çeşitli biçimlerde etkileyebilmektedir. Literatür, zorlu yaşam olaylarının yalnızca olumsuz etkilerle sınırlı olmadığını; bireylerde kişisel güçlenme, yaşamın anlamına ilişkin farkındalık ve ilişkilerde derinleşme gibi olumlu değişimlere de zemin hazırlayabildiğini göstermektedir. Bu olumlu değişim, posttravmatik büyüme kavramıyla açıklanmaktadır. Bu araştırmada, otizm ve Down sendromu tanılı çocuğa sahip annelerin posttravmatik büyüme düzeyleri ile başa çıkma stilleri arasındaki ilişkinin karşılaştırlması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini belirli kurum ve dernekler aracılığıyla ulaşılan 87 anne oluşturmuştur. Veriler Posttravmatik Büyüme Envanteri, Başa Çıkma Tutumları Ölçeği ve demografik bilgi formu ile toplanmıştır. Bulgular, annelerin posttravmatik büyüme düzeylerinin orta-yüksek aralıkta olduğunu; aktif ve problem odaklı başa çıkma stillerinin daha yüksek posttravmatik büyüme ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Otizm grubundaki annelerin duygusal odaklı ve yüklenme niteliğindeki başa çıkma stratejilerini daha sık kullandıkları, Down sendromu grubundaki annelerin ise daha fazla kabullenme eğilimi gösterdikleri belirlenmiştir. Ayrıca ROC analizleri, posttravmatik büyüme düzeylerinin Otizm spektrum bozukluğu (OSB), Down sendromu (DS) ve kontrol gruplarını anlamlı düzeyde ayırt etmediğini ortaya koymuştur. Sonuç olarak, özel gereksinimli çocuğa sahip annelerde başa çıkma biçimlerinin travmatik deneyimlerden anlam çıkarma ve büyüme süreçlerinde belirleyici bir rol oynadığı görülmektedir. Bu doğrultuda ebeveynlere yönelik müdahalelerde, başa çıkma becerilerinin güçlendirilmesine odaklanılması önerilmektedir.