Dış mekan süs bitkileri üretim işletmelerinde maliyetleme ve raporlama

Türkiye'de son yıllarda süs bitkilerine artan taleple birlikte süs bitkileri sektörü ivme kazanmış, süs bitkileri yetiştiriciliğine yönelik fidanlık sayısında önemli derecede artış meydana gelmiştir. Bu gelişmelere paralel olarak süs bitkileri üretimi özellikle de iç mekan ve dış mekan süs bitkileri yetiştiriciliği Türkiye'de tarım ekonomisinde önemli bir yer tutmaya başlamıştır. Süs bitkisi yetiştiriciliğinin bu denli önem kazanmasına karşın, yapılan araştırmalar süs bitkilerinin maliyetinin tespitine önem verilmediğini göstermektedir. Süs bitkilerinin maliyetinin tespitine yönelik olarak yapılmış akademik çalışmaların büyük bir kısmının bitkinin birim maliyetinden ziyade dekar başına hesaplanmış maliyetleri içerdiği ve daha çok tek yıllık bitkilerin maliyetini tespit etmeye yönelik olduğu görülmektedir. Çok yıllık bitkilerin maliyetinin tespitine yönelik yapılmış az sayıda akademik çalışmanın ise sistematik ve kapsamlı bir maliyetleme çalışmasını içermediği, dolayısıyla maliyet yönetimine olanak verecek bir yapı sunmadığı görülmektedir. Bu bağlamda çalışmada, dış mekan süs bitkilerinin üretim maliyetlerinin detaylı şekilde tespitine yönelik bir yaklaşım sunmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışmada Sakarya ilinde faaliyet gösteren dış mekan süs bitkisi üreticisi bir firmanın ilk üç yıl için fiili, izleyen yıllar için tahmini verileri kullanılarak detaylı bir maliyetleme çalışması yapılmıştır. Çalışma kapsamında öncelikle fidanlıkta gerçekleştirilmekte olan faaliyetler tespit edilmiştir. Sonrasında her faaliyetin maliyeti tespit edilmiş ve faaliyet maliyetlerinin bitkilere faaliyetlerden yararlanma oranları dikkate alınarak dağıtımı yapılmıştır. Böylece bitkinin direkt maliyetleri ve faaliyetlerden aldıkları paylar hesaplanarak her bitkinin maliyetinin ayrıca tespitine yönelik kapsamlı bir yol haritası sunulmuştur.