Dış ticaret ve enflasyon ilişkisi BRICS-T ülkeleri örneği panel veri analizi

Bu çalışmanın amacı BRICS-T (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika ve Türkiye) ülkelerinin 2000-2023 yılları arasındaki dış ticaret yapılarını incelemek ve dış ticaretin enflasyon üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Bu kapsamda para arzı, ihracat ve ithalatın enflasyonu nasıl etkilediği araştırılmıştır. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde dış ticaret ve enflasyona ait teorik bilgilerin yer aldığı kavramsal çerçeveye yer verilmiştir. İkinci bölümde BRICS-T ülkelerinin genel ekonomik özelliklerine değinilmiş, ihracatın ithalatı karşılama oranı ile enflasyon verileri grafiksel olarak belirtilerek yorumlanmıştır. Üçüncü bölümde ise para arzı, ihracat ve ithalatın enflasyona etkisi panel veri analizi ile incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda BRICS-T ülkelerinde geniş para arzı tüketici enflasyonu üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve beklenmedik şekilde negatif etkiye sahip olmuştur. Bu durumun para arzı arttıkça enflasyon oranının azalmasından değil, enflasyon oranı düştükçe para arzının artmasından kaynaklanmış olabileceği yorumu yapılmıştır. Beklentilerin ve paranın dolanım hızının bunda kritik rol oynayabileceği ifade edilmiştir. İhracatın ve ithalatın enflasyon üzerindeki etkisi pozitif ve anlamlı çıkmıştır. Bu durumun ihracatın toplam geliri, ithalatın döviz kurlarını artırmasından kaynaklanabileceği ifade edilmiştir. Analize konu ülkelerin genellikle teknoloji ithal eden gelişen ülkeler oldukları dikkate alınarak, bu ülkelerin döviz darboğazı oluşturmayan dış ticaret politikası izlemeleri önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Enflasyon, İhracat, İthalat, BRICS-T, Panel Veri Analizi