Dış ticaretin yapısal sorunları, bu sorunların firmaların faaliyetleri üzerindeki etkileri: Malatya örneği

Dış Ticaretin Yapısal Sorunları, Bu Sorunların Firmaların Faaliyetleri Üzerindeki Etkileri: Malatya Örneği Dış ticaret, döviz girdisi sağlaması yönüyle ülkelerin en önemli gelir kaynaklarından biridir. Dış ticaret farklı coğrafyada bulunan firmalar arasında gerçekleşmektedir. Bu durum çeşitli yapısal sorunların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu yapısal sorunlar, ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre ülkeleri farkı derecede etkilemektedir. Bu çalışmada, Malatya ilinde Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı aktif faaliyet gösteren üretim ve ticaret yapan 75 dış ticaret firmasından 50 firmaya 2018 yılı içinde bir anket uygulaması yapılarak Malatya'da dış ticaretin yapısal sorunları tespit edilmeye çalışılmış ve çözüm önerileri sunulmuştur. Anket uygulamasının analiz aşamasında IBM SPSS 24. programından yararlanılmıştır. Çalışmada dört faktör belirlenmiş bu faktörlerin kendi aralarında yüksek ilişki olup olmadığı Varimax Döndürme tekniği ile saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmada, Bartlett'in Küresellik testi ile korelasyon matrisindeki ilişkilerin faktör analizi yapacak ölçüde yeterli olup olmadığı test edilmiş, ölçümün içsel tutarlılığını tespit etmek ve ölçmede homojenliği ortaya koymak amacıyla Cronbach's Alpha katsayısı (α) kullanılmıştır. Hipotezlere ilişkin bulguları tespit etmek amacıyla T-test, (One Way) ANOVA ve Çoklu Doğrusal Regresyon analizleri kullanılarak değişkenlerin faktörlere göre dağılımı, anlamlılık düzeyleri ve etkileri incelenerek sonuçlar yorumlanmıştır. Bu çalışmada yapılan literatür taramasında da aşağıda anket çalışmamızda tespit ettiğimiz sorunlara benzer etken unsurların yer aldığı tespit edilmiştir. Anket çalışmamızda özellikle dış ticaretin yapısal sorunlarından; kur riski, ödeme şekilleri, ithalata bağımlılık, kur politikaları, Gümrük Birliği Anlaşmasının kısıtlayıcı hükümleri, bürokratik engeller, kota ve vergi uygulamaları, nitelikli eleman eksikliği, finansman sorununun ve ayrıca dolaylı olarak da bu sorunların etkisi ile ortaya çıkan dış ticaret açığı sorununun belirgin ve baskın olduğu gözlemlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Dış Ticaret, Dış Ticaretin Yapısal Sorunları, İhracat, İthalat