Duygu düzenleme becerilerinin ergenlik ve beliren yetişkinlikte görülen saldırgan davranışlardaki rolü

Bu çalışmada, özerklik ihtiyacının, bağımsızlaşma çabasının ve duygusallığın arttığı ergenlik ve beliren yetişkinlik yıllarında, gençlerin duygu düzenleme becerilerinin saldırgan davranışları bakımından önemi incelenmektedir. Önceki çalışmalar, hem duygu düzenleme becerisi hem de saldırganlığın gelişiminin ana-baba ve çocuk ilişkisinin etkisine oldukça açık olduğunu göstermekle birlikte, duygu düzenleme becerisinin aile bağlamı ile gençlerin uyumu arasındaki ilişkiyi açıklayan aracı bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Öte yandan, ergenlik ve beliren yetişkinlik dönemlerini kapsayan daha çok çalışmaya ihtiyaç olduğu görülmektedir. Araştırmanın amacı, yetişkinliğin belirmeye başladığı ergenlik ve beliren yetişkinlik dönemlerinde, gençlerin anne ve babalarından algıladığı psikolojik kontrol ile saldırgan davranışları (fiziksel ve dolaylı) arasındaki ilişkiyi ve bu ilişkide gençlerin duygu düzenleme becerisinin aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini, yaşları 14 ile 25 arasında (Ort. = 18.36, SS = 2.77), İzmir ilinde farklı lise ve üniversitelerde eğitim gören 558 kadın ve 450 erkek olmak üzere toplam 1008 öğrenci oluşturmuştur. Araştırma kapsamında gençlere Kişisel Bilgi Formu, Duygu Yönetimi Ölçekleri'nin öfke alt ölçeği, Saldırganlık Ölçeği ve Psikolojik Kontrol Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın hipotezlerinin sınanmasında Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılmıştır. Sonuçlar, anneden algılanan psikolojik kontrolün hem ergenlik hem beliren yetişkinlik dönemindeki kadın ve erkeklerin fiziksel ve dolaylı saldırgan davranışlarını doğrudan yordamadığını göstermiş, annenin psikolojik kontrolü ile fiziksel ve dolaylı saldırganlık arasındaki ilişkiye gençlerin gençlerin duygu düzenleme becerisi aracılık etmiştir. Babadan algılanan psikolojik kontrol davranışlarının ise özellikle kadınlar üzerinde olumsuz etkilerinin olduğu gözlenmiştir. Babadan algılanan psikolojik kontrol sadece ergen ve beliren yetişkin kadınların duygu düzenleme becerisini ve sonucunda fiziksel ve dolaylı saldırgan davranışlarını anlamlı olarak yordamıştır. Babadan algılanan psikolojik kontrolün ergen ve beliren yetişkin kadınların saldırgan davranışları üzerindeki dolaylı etkisine ek olarak, belien yetişkin kadınların fiziksel ve dolaylı saldırganlık düzeylerinde doğrudan bir varyans açıkladığı gözlenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, ergenlik döneminde olduğu gibi beliren yetişkinlik dönemindeki gençlerin işlevselliğinde anne ve babadan algılanan psikolojik kontrolün önemini korumaya devam ettiği, anneler kadar olmamasına rağmen babalar ile genç çocukları arasındaki ilişkinin niteliğinin gençlerin duygusal ve sosyal problemleri üzerinde önemli etkileri olabildiğini göstermektedir. Anahtar Sözcükler: Duygu Düzenleme, Saldırganlık, Psikolojik Kontrol, Fiziksel Saldırganlık, Dolaylı Saldırganlık