Düzce kent merkezi yeşil altyapı bileşenlerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi

Günümüz kentleri, çevre sorunları ve afetlerin en yoğun yaşandığı yerler olmakla birlikte, bu sorunların ana kaynaklarından biridir. Sorunu kaynağında çözmek ise, aslında tek gerçek çözümdür. Bu bağlamda sürdürülebilir kentlere ilişkin birçok yaklaşım, model, plan, vb. geliştirilmektedir. Yeşil altyapı planları bunlardan biridir. Yeşil altyapı planları; sürdürülebilir kent planların geliştirilmesi, uygun alan kullanım kararlarının verilmesi, çevre sorunlarını ve afet riskini azaltması, vb. katkılar sağlamaktadır. Bu tez, amaç dışı alan kullanımları, çevre sorunları ve afet riski olan Düzce kentinde yürütülmüştür. Tezin çıkış noktasını; sürdürülebilir ilkeler/yaklaşımlar temelinde üretilen bir kentsel planlamanın, çevre sorunları ve afet riskinin azaltılmasında etkili bir araçtır, fikri oluşturmaktadır. Bu bağlamda tezin amacı; Çalışma alanındaki kentsel planlamaya katkı sağlayabilecek ve aynı zamanda altlık oluşturacak yeşil altyapı sisteminin bileşenlerini belirlemek ve bu bileşenlerin mevcut durumunu ortaya koymaktır. Ayrıca yeşil altyapı sistemlerinin kente sağlayacağı olası katkılar ortaya konularak, yeşil altyapının geliştirilmesine ilişkin durum değerlendirilecektir. Bu amaç doğrultusunda, öncelikle kent ölçeğindeki farklı planlama yaklaşımları ışığında (imar, statip ve orman amenajman planları) yeşil altyapı bileşenleri belirlenmiştir. Bileşenlerin belirlenmesinde ArcGis 10.5 programı ve çakıştırma analizi kullanılmıştır. Bileşenlerin mevcut durumunun değerlendirilmesinde, koruma/hassasiyet açıdından beş kategori (5: Çok Fazla, 4: Fazla, 3: Orta, 2: Az, 1: Hiç) oluşturulmuştur. Yeşil altyapı planlarının geliştirilmesinin çalışma alanına sağlayacağı katkı; literatür temelinde hazırlanan bir ölçüm formu ile değerlendirilmiştir. Çalışma alanında bir yeşil altyapı planı uygulanabilik durumu ise GZFT (Güçlü, Zayıf, Fırsat, Tehdit) analizi ile irdelenmiştir. Elde edilen bulgular, çalışma alanındaki kentleşme ve kentsel yayılımın, yeşil altyapı bileşenlerini parçaladığını, tehdit ettiğini ortaya koymuştur. Bu durum çözüm yolunu, soruna dönüştürmektedir. Sonuç olarak, çalışma alanında yeşil altyapı bileşenleri belirlenerek, koruma-kullanım ilkesi temelinde öneriler getirilmiştir.