Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniğine başvuran obezite tanılı hastalarda PCSK1(Proprotein convertase subtilisin/kexin type 1) ve AGRP(Agouti related peptide) genlerinin ekspresyon düzeylerinin incelenmesi

Obezite çocuklarda bütün ülkelerde oldukça yaygın olarak görülen, çevresel ve genetik faktörlerin etkilediği multifaktöriyel bir hastalık olup erken mortalite, metabolik ve kardiyovasküler komplikasyonlar için bir risk faktörüdür. Obezitede genetik faktörlerin rolü komplekstir. İnsanlarda obezite sayısız genetik faktörün minimal katkıları ile poligenik tipte veya nadiren tek bir genin bozukluğuna bağlı olarak monogenik olabilmektedir. Monogenik yani tek genin neden olduğu obezite, genetik sendromlarla birlikte görülebileceği gibi tek başına da görülebilir. Poligenik obezite, obezitenin en yaygın görülen genetik versiyonu olup, multifaktöriyel kalıtım gösterir. Poligenik obezite genler, çevresel davranış ve hepsinin biribiriyle etkileşiminin bir sonucu olarak ortaya çıkar. PCSK1 geni prohormonları ve proneuropeptitleri aktif formuna dönüştüren endoproteaz olan PC 1/3'ü kodlayan bir gendir. PC 1/3 aktivitesi, gıda alımının, glukoz homeostazının ve enerji homeostazının düzenlenmesinde rol oynayan birçok peptid hormon öncülünün aktive edilmesi için gereklidir. PC 1/3 tarafından parçalanan POMC proteini, iştahın azalmasında rol oynar. İnsanlarda, aguti ile ilişkili peptid AGRP geni tarafından kodlanır ve iştahı arttırmada, metabolizma ve enerji tüketimini azaltmada görevlidir. Biz bu çalışmada PCSK1, AGRP genlerinin ekspresyon düzeylerini tespit edip, ekspresyon düzeyleri ile hastaların demografik, klinik özellikleri ve laboratuvar bulguları arasında herhangi bir ilişkinin olup olmadığını değerlendirmeyi amaçladık. Obezite tanılı ve 3 kuşak jenerasyondan birinde obez birey olan 40 hasta ve normal ağırlıklı 18 sağlıklı çocuk karşılaştırıldı. Total RNA hastaların periferik kanlarından izole edildi. cDNA sentezi yapıldı ve real time PCR (RT-PCR) aracılığıyla PCSK1 ve AGRP genlerinin ekspresyon düzeyi tespit edildi. PCSK1 ve AGRP ekspresyon düzeyleri obez ve konrol grup arasında karşılaştırıldığında istatiksel olarak anlamlı farklılık vardı. PCSK1 geni ekspresyon düzeyi ile vücut ağırlığı SDS, VKI SDS, boy SDS, bel çevresi, kalça çevresi, trigliserid, insülin, TSH, HOMA-IR ve delta kemik yaşı değerleri arasında anlamlı ilişki vardı. AGRP geni ekspresyon düzeyi ile VKI SDS, bel çevresi, kalça çevresi, insülin, TSH ve HOMA-IR değerleri arasında anlamlı ilişki vardı. Literatürde bildiğimiz kadarıyla obez hastalarda PCSK1 geni ekspresyon düzeyini inceleyen çalışma olmamakla birlikte bizim çalışmamızın sonuçları da PCSK1 geninin işlevinin bozulmasının obeziteye neden olabileceğini desteklemektedir. AGRP geni iştahın artmasını sağlamaktadır. Bizim çalışmamızda, AGRP ekspresyon düzeyi obez hastalarda azalmıştır. Bu sonuçlar obezite gelişiminde sadece iştahın etkili olmadığını buna ek olarak çevresel etmenlerinde etkili olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: çocuk, obezite, PCSK1 geni, AGRP geni