Düzce yöresinde yetişen Uludağ Göknarı'nın (Abies nordmanniana (Stev.) Spach. ssp. bormulleriana (Mattf.) Code et Cullen) çap ile biyokütle ve diri-odun ile yaprak yüzey alanı ilişkisi

Dünya üzerinde farklı bölgelerde farklı türler için yaprak yüzey alanı ve su iletim dokularıyla ilgili çalışmalar giderek artmaktadır. Fakat Türkiye'de orman ağaçlarında bu konuda henüz bir çalışma bulunmamaktadır. Şimdiki çalışmanın amacı; Düzce kıyı-ardı kesiminde yetişen Uludağ göknarının yaprak yüzey alanı- diri odun ilişkisinin belirlenmesi ve çapa bağlı olarak bu ağaç türünün biyokütlesini tahmine yönelik denklemlerin oluşturulmasıdır.Bu amaçla, Bolu Orman Bölge Müdürlüğü, Düzce Orman İşletme Müdürlüğü' ne bağlı Asar İşletme şefliği ormanlarından göğüs yüzeyindeki çapları (GYÇ; d1,30) 15-40 cm çap aralığında toplam 30 adet örnek ağaç kesilmiştir. Kesilen ağaçların çapları, boyları, tepe çatısına kadar olan yükseklik, tepe çatısının yüksekliği vb. değerleri ölçüldükten sonra gövde odunu, yaprak, canlı ve kuru dallar motorlu testere ve makaslar yardımıyla ayrılmıştır. Arazide ayrılan bu ağaç bileşenleri ayrı aryı tartılıp yaş ağırlık olarak kaydedilmiştir. Daha sonra bu ağaç bileşenlerinden 3'er adet alt-örneklemeler yapılarak alt-örnekler nemini kaybetmeden laboratuarlara taşınmıştır. Laboratuarlara taşınan bitkisel alt-örnekler (gövde, dal, yaprak ve kök) tartıldıktan sonra fırınlarda kurutularak örneklerin kuru madde oranları belirlenmiştir. Laboratuarda belirlenen bu oranlar ve arazide her bitki kısmı için kaydedilen yaş ağırlıklar kullanılarak ağaçların farklı kısımları (gövde, dal, yaprak, kök) ve tüm ağacın biyokütlesi hesaplanmıştır.Kesilen ağaçlardaki ibre miktarını belirlemek için üzerinde ibre taşıyan tüm dal uçları bağ makasları yardımıyla kesilip arazide tartılarak yaş ağırlıkları kaydedilmiştir. Daha sonra ibre örneklerinden alt-örnekler alınarak ibrenin yüzey alanları ve ağırlıkları belirlenerek alan-ağırlık ilişkisi kurulmuştur. Daha sonra bu ibre alan ve ağırlık ilişkisi her ağacın toplam ibre yüzey alanı değerleri hesaplanmıştır.Kesilen her ağacın dip yüzeyinden, göğüs yüzeyi yüksekliğinden ve tepe çatısının başladığı dalların hemen altından yaklaşık 5 cm kalınlığında tekerler alınmıştır. Her tekerin, çap ve kabuk kalınlıkları ölçüldükten sonra diri-odun, öz-odun kısımları cm2 olarak hesaplanmıştır. Her ağaç için hesaplanan diri-odun alanı ile aynı bireyin ibre yüzey alanı arasındaki ilişki regresyon analizi ile gerekli dönüşümler yapılarak belirlenmiştir.Yapılan analizler sonucunda göknar ağacının toprak altı ve üstü toplam biyokütlesinin (R2= 0.8605), toprak üstü ana-gövde biyokütlesinin (R2= 0.7888), dal biyokütlesinin (R2= 0.6535) ve yaprak biyokütlesinin (R2= 0.5222) ağacın göğüs yüzeyindeki çapı (GYÇ) ile doğru orantılı ve pozitif bir ilişkisinin olduğu belirlenmiştir.Ayrıca göknar ağacının yaprak yüzey alanı ile ağacın göğüs yüzeyindeki (GY) diri-odun alanı arasında da yine doğru orantılı ve pozitif (R2= 0.36) bir ilişkinin olduğu belirlenmiştir. Ağacın yaprak yüzey alanının (m2) göğüs yüzeyindeki diri odun alanına (m2) oranı 3675 olarak hesaplanmıştır.