'Doğu hassas bir konudur': Filimlerde Sovyet şarkiyatçılığı (1955-1970)

Modernite sinemanın icadıyla beslendiğinden beri, sinema kimlik inşasında ve ortak aidiyet hissinin gelişiminde elzem bir araç haline gelmiştir. Sovyet'in kendi Şark'ını temsil etme meselesi, yani Vladimir Lenin'in vurgusuyla 'en önemli sanat' aracılığıyla orta Asya ve yerlilerinin temsili, bugüne dek akademik dünyada önemli bir araştırma konusu olarak büyük ölçüde ihmal edilmiştir. Sovyet vostok'unda (doğu/şark) veya onunla alakalı yapılan 'kitleler için filmler', fikirlerin karmaşasıyla birlikte Sovyet Oryantalist filmlerinin esasını teşkil eder. Bu yüksek lisans tezi, orta Asya'yı görselleştiren 1955‐1970 yılları arasında yapılmış dört farklı Sovyet filmlerinin söylemsel analizi yoluyla Sovyet Oryantalizmiyle alakalı tartışmalara ışık tutmayı amaçlar. Tezim, aynı zamanda da Rusya ve Rusya'nın 'şarki' komşularıyla olan ilişkisine genel bir bakış sağlayarak farklı tür Rusya devletlerindeki oryantalist söylemin devamlılığını ve bağlantılığını ortaya koyar. Bu çalışmada, Orta Asya'yı bir 'Sovyet' Dünya Görüşü açısından görselleştirmeyi amaçlayan bu kültürel prodüksiyonlarda uygulanmış söylemsel tekniklerin analiz edilmesi yoluyla, bu araçların bazı Sovyet topraklarındaki Müslüman mirasıyla sosyalizm varlığını uzlaştırmada nasıl kullanıldığını incelemeyi amaçlıyorum. Sovyet antiemperyalist söyleminin medenileştirme misyonu bağlamında nasıl görselleştirildiği merak konusudur. Orta Asyalı bir izleyici kitlesi için üretilmiş filmlerde gösterilen Sovyet otoritesinin inşası, Sovyet'in çevresindeki algıları değiştirmeye tam olarak nasıl bir katkıda bulunuştur? Böylelikle, bu tez 1955‐1970 yılları arasında orta Asya ile alakalı yapılmış Sovyet filmlerinde paradoksal bir biçimde ortaya konan güç ve temsil arasındaki ilişkiyi anlamaya yardımcı olacaktır.