Ebeveynlerin çocuklarına rutin çocukluk çağı aşılarını yaptırma durumları ile COVID-19 aşılarına karşı olan tutumları arası ilişkinin değerlendirilmesi

Covid-19 enfeksiyonu, pandemi ilan edildiği tarihten (11 Mart 2020) itibaren tüm dünyayı etkisi altına almıştır. Pandemiyle baş edebilmek için çeşitli tedavi yöntemleri ve aşı çalışmaları yürütülmüştür. Aşılama çalışmalarında hedef, popülasyonun en fazla kesimine ulaşabilmektir. Öte yandan 1840'lı yılların başlarında başlayan aşı karşıtı hareket engellenemeden artarak günümüze kadar ulaşmıştır. Covid-19 pandemisi ile aşı karşıtlığı yeni bir boyut kazanmış olduğundan bu çalışmada rutin çocukluk çağı aşılarına karşı aşı karşıtlığı/aşı tereddütü yaşayan ebeveynler ile tüm çocukluk çağı aşılarını yaptıran ebeveynlerin Covid-19 aşılarına karşı tutum ve davranışlarını karşılaştırmak amaçlanmıştır. Çalışmamıza 15 Ocak 2022– 31 Mayıs 2022 tarihleri arasında Gülveren Aile Sağlığı Merkezi, Ahmet Şefik Kolaylı Aile Sağlığı Merkezi, Mamak Türközü Aile Sağlığı Merkezi ve Ümmügülsüm Güçlüoğlu Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 0-13 yaş arası çocuğu olan ve son 5 yıl içinde çocuğuna rutin aşılardan herhangi birini yaptırmamış olan 65 ebeveyn ve aynı aile sağlığı merkezlerine kayıtlı 0-13 yaş arası çocuğu olan ve son 5 yıl içinde çocuklarına tüm aşıları yaptırmış 152 ebeveyn dahil edilmiş ve aile hekimleri tarafından telefon aracılığıyla görüşülmüştür. 26 soru ve 2 ölçekten oluşan anket formu uygulanmıştır. Covid-19 aşılarından birini yaptırma durumları karşılaştırıldığında çalışma grubundakilerin %36,9 (n=24)'unun, kontrol grubundakilerin %86,8 (132)'inin herhangi bir aşıyı yaptırdıkları görülmüştür. Bu iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0,001). Ebeveynlerin çocukluk aşılarına yönelik tutumları (PACV) ölçeğinde hesaplanan dönüştürülmüş PACV puanına göre çalışma grubunun %92,3 (n=60)'ünde, kontrol grubunun %6,6 (n=10)'sında aşı tereddüdü bulunmaktadır ve çocukluk çağı aşılarına karşı tereddütü olmayan ebeveynler hem çalışma hem de kontrol grubunda Covid-19 aşılarına karşı daha olumlu tutum ve daha az olumsuz tutum göstermiştir. Sonuç olarak iki grup arasında, hem rutin çocukluk çağı aşılarına karşı hem de Covid-19 aşılarına karşı tereddüt konusunda anlamlı fark bulunmuştur. Her ne kadar pandemi sürecinde aşı kampanyalarının düzenlenmesi aşı farkındalığını artırsa da Covid-19 aşılarının piyasaya sürülme sürecinin hızlı olması aşı tereddütünü artırmıştır. Özellikle birinci basamak hekimleri başta olmak üzere tüm hekimlerin ve sağlık çalışanlarının aşı konusunda bilgi düzeylerini yüksek tutup toplumu bilgilendirmek için kullanmaları oldukça önemlidir.