Ebû Hayyân tefsirinde şiirlerin istişhâdı (Tevbe Suresi özelinde)

Kur'ân'ın inmesi ile derinden etkilenen Arap dili bilimi hicretten sonra ilk asrın ikinci yarısında ortaya çıkmıştır. Böyle bir gelişmenin arka planında yatan sebepler, doğru okuma ve metni doğru anlamayı ifade eden fasih Arapçada lahn (konuşmadaki hatalar) diye isimlendirilen bir olgunun yayılmasına dayandırılabilir. Arap dilbilimcileri Kur'ân'ın doğru anlaşılması için belli yöntemler geliştirmişlerdir. Bu yöntemlerden biri de hiç şüpesiz istişhâd yöntemidir. Kur'ân müfessirleri belirli kriterlere sahip olan eski arap şiirini âyet lafızlarının anlamlarını ve dil kaidelerini temellendirmek için kullanmışlardır. Bu çalışmada ebû hayyân'ın el-Bahru'l-muhît eserinde geçen şiirsel istişhâdler Tevbe sûresi özelinde incelenmiştir. Kur'ân ayetlerinde geçen lafızların anlamlandırılması ve yapılan dilsel tahlillerde kullanılan şiirler; anlamı pekiştirme, sentaks ve morfolojik olmak üzere üç başlık altında incelenmiştir. İstişhade konu olan şiirler ve âyetler arasındaki mantıksal ilişki şiirler merkeze alınarak anlatılmıştır. Anahtar Kelimler: Arap dili ve belağatı, Arap şiiri, İstişhad, Ebû Hayyân, el-Bahru'l-muhît,