Türkçe-İngilizce iki dillilerde yabancı dil ve psikolojik mesafenin ahlaki yargılara etkisi

Kişilerin okudukları ahlaki ikilemlerin ana dilde veya yabancı dilde olması yargılarında sistematik farklılıklara neden olmaktadır. Yabancı Dil Etkisi (YDE) olarak adlandırılan bu etki, yapay, kurbansal (sacrificial) ahlaki ikilemler kullanılarak (Vagon ve Köprü) yapılan birçok dil karşılaştırmasında bulunmuştur. Mevcut çalışmanın ilk amacı, (Deney 1, N=203) YDE'nin aynı kurbansal ikilemlerle Türkçe (anadil) – İngilizce (yabancı dil) iki dillilerde bulunup bulunmadığını test etmektir. Ancak bu ikilemler, gerçekçi olmadıkları ve kahramanın kimliği açısından bağlamdan kopuk oldukları dolayısı ile de düşük dış geçerlilik sağladıkları için eleştirilmiştir. Çalışmanın ikinci amacı (Deney 2, N=467) (1) Türkçe-İngilizce iki dillileri kimlik kaynağı olarak kahramanın yaşını (çocuk vs. yetişkin vs. nötr) içeren gerçekçi ikilemlerle test ederek bu eleştirileri ele almak ve (2) bu ikilemlerde YDE'nin mevcut olup olmadığını araştırmaktır. Çalışmanın sonucunda üç ana bulgu ortaya konmuştur. Birincisi, Türkçe-İngilizce iki dillilerde yapay veya gerçekçi ikilemlerde YDE bulunmamıştır. İkincisi, ahlaki yargılar ikilemlerin psikolojik mesafesinden ve karakterle yaş açısından algılanan benzerlikten Kurgu Düzeyi Teorisi (KDT; Construal Level Theory) ile tutarlı yönde etkilenmektedir. Üçüncüsü, kahramanın yaşına dair bilgi ahlaki yargıları KDT'nin tersi yönde etkilemektedir.