Türkiye'de sağlık turizminin ekonomik büyüme üzerine etkisi: 2003-2016 dönemi

Sağlık turizmi, insanların hem tedavi edici hem de hastalık önleyici olarak dünyanın çeşitli yerlerine gitmek amacıyla başlattığı seyahatlerden biridir. Kişilerin kendi ülkeleri dışında sağlığı koruyucu ve geliştirici çeşitli tedavilerin uygulanmasında geçici olarak başka bir ülkede konaklaması olarak da ifade edilmektedir. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde sağlık turizmi endüstrisinin büyümesi, milli geliri artırıcı bir fırsattır. Nitekim beşeri sermayenin olduğu bir ülkede, sağlık turizminin gelişimi, hizmet sektörü içinde önemli bir istihdam sağlayıcı özelliğiyle ve ülke ekonomisine döviz girdisiyle ekonomik büyüme üzerine büyük imkân sağlayacaktır. Her yıl yaklaşık olarak 600 milyon sağlık turistinin dünya geneline sağlık hizmeti almak için kıta aşırı ülkeleri bile ziyaret ettiği ve bunun sonucunda 100 milyar doları geçen bir kâr hacmi de düşünüldüğü zaman, sağlık turizmi hizmet sektörü içindeki büyüklüğü hakkında bizlere önemli bir bilgi vermektedir. Bu çalışmada, zaman serisi analiziyle 2003-2016 yılları arası sağlık turizminin ekonomik büyüme üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada zaman serisi analizi yöntemi kullanılmıştır. Analizler için Eviews 9.0 programından faydalanılmıştır. İlk olarak değişkenlerin zaman yolu grafikleri ve korelâsyon grafikleri çizilmiştir. Daha sonra ADF ve PP birik kök testi uygulanmıştır. Durağanlığın sağlanması sonucunda uzun dönemli ilişkinin araştırılması için Maki eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Nedenselliğin yönünü tespit etmek için Toda Yamamota ve Hacker Hatemi-J Boostrap nedensellik testi yapılmıştır. Uygulanan ekonometrik analizlere göre, sağlık turizminin ekonomik büyüme üzerine etkisine dair elde edilen bulgular desteklenmiştir. Benzer şekilde turizm gelirlerinin de ekonomik büyümeye olan katkısı görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Sağlık Turizmi, Ekonomik Büyüme, Gayrisafi Yurtiçi Hâsıla, Zaman Serileri Analizi