Malahit yeşilinin gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykıss)'nda ksenobiyotik metabolize eden enzim aktiviteleri ve antioksidan sistem üzerine etkisi

Malahit yeşili birçok farklı endüstriyel alanda kullanılan ucuz bir organik boyadır. Mutajenik ve kanserojen bir kimyasaldır. Sucul organizmalar birçok farklı alanlarda kullanılması nedeniyle malahit yeşiline maruz kalma riski altındadır. Bu çalışmada amacımız gökkuşağı alabalığında (Oncorhynchus mykiss) iki farklı konsantrasyondaki malahit yeşilinin sitokrom P450 sistemi ve antioksidan sistem üzerine etkisini belirlemektir. Bu amaçla 24 balık rastgele olarak kontrol, 0,1 mg/L malahit yeşili uygulama grubu ve 0,5 mg/L malahit yeşili uygulama grubu olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. 24 saat sonra 0,5 mg/L malahit yeşili ile muamele edilen balık örneklerinden 5'i ölmüş, kalan 3'ü ise öldürülerek karaciğer örnekleri alınmıştır. 0.1 mg/L malahit yeşili ile muamele edilen balık örnekleri, 54 saat boyunca malahit yeşili ile muameleye devam etmiştir. Bu süre sonunda balıklar servikal dislokasyon ile öldürülmüş ve karaciğer alınarak -80°C'de kullanılıncaya kadar saklanmıştır. 7-etoksiresorufin O-deetilaz (EROD) aktivitesi, eritromisin N-demetilaz (ERND) ve 7-pentoksiresorufin O-depentilaz (PROD) aktiviteleri mikrozomlarda belirlenmiştir. Sitozollerde glutatyon S-transferaz (GST), glutatyon redüktaz (GR), katalaz (CAT) ve glutatyon peroksidaz (GPx) aktiviteleri ölçülmüştür. 0,5 mg/L malahit yeşili ile muamele edilen balıklarda oldukça yüksek EROD aktiviteleri ölçülmüştür. PROD aktiviteleri artan malahit yeşili dozları ile artmıştır. ERND aktiviteleri, 0,1 mg/L ve 0,5 mg/L malahit yeşili uygulama gruplarında kontrol grubuna göre daha yüksek bulunmuştur. Fakat, bu farklar istatistiksel olarak anlamlı değildir. GST aktiviteleri malahit yeşili uygulamasından etkilenmemiştir. 0,1 mg/L malahit yeşili uygulama grubunun CAT aktiviteleri kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur. Katalaz aktivitesine benzer şekilde, 0,1 mg/L malahit yeşili uygulama grubunun GR aktiviteleri, kontrol grubundan daha yüksek bulunmuştur. 0.1 mg/L malahit yeşili uygulama grubunun GPx aktivitesi kontrol grubununkinden daha düşük bulunmuştur. Fakat, bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildir. Malahit yeşilinin metabolize edilmesinde CYP1A'nın rolü ayrıca in vitro çalışmalarla da belirlenmiştir. CYP1A-ilişkili EROD aktivitesi artan malahit yeşili ile inhibe olmuştur. Bütün bu sonuçlar, malahit yeşilinin gökkuşağı alabalıklarında EROD, PROD, CAT ve GR aktiviteleri üzerinde modülatör etkisi olduğunu açıkça göstermektedir.