Irak'ta yaşayan yaşlılarda osteoporoz bilgi düzeyleri ve risk faktörlerinin osteoporoz hastalığı üzerindeki etkisi

Osteoporoz, özellikle yaşlanan insanları etkileyen ana sorunlardan birini temsil etmektedir. Bu nedenle, birçok sağlık toplumu ve kuruluşu, bu hastalığın gelişimini azaltmak için temel çözümler bulmaya çalışmaktadır. Risk faktörlerinin sınırlandırılması ve hastaların bu hastalık hakkındaki bilgilerinin geliştirilmesi hastalığın yayılmasını ve büyümesini sınırlamanın önemli hedefleri arasında yer almaktadır. Bu çalışma, yaşlıların osteoporoz risk faktörlerinin ve osteoporoz bilgi düzeylerinin osteoporoz gelişimine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma, Irak'taki Al-Hilla Center Babylon Vilayeti'ndeki eğitim hastanelerine başvuran yaşlı hastalar üzerinde tanımlayıcı kesitsel bir çalışma olarak yapılmıştır. Çalışmaya, 275 yaşlı yetişkin dahil edilmiştir. Çalışma yapılmadan önce, Irak'ta Babylon Sağlık Müdürlüğünden etik kurul onayı (28/12/2021-79), kurum izni (12/12/2021-1231) ve Çankırı Karatekin Üniversitesi'nden etik kurul onayı (17.03.2022-25) alınmıştır. Verilerin toplanmasında Yaşlı Hastalar İçin Veri Toplama Formu ve Osteoporoz Bilgi Aracı Değerlendirmesi (OKAT) kullanılmıştır. Bulgular incelendiğinde; katılımcıların yaş ortalamasının 70.97, 140'ının (%50,9) kadın olduğu saptanmıştır. DEXA sonuçlarına göre KMY değerleri normal olan hasta sayısının 120 (%43,6), gelir durumu iyi olan hasta sayısının 138 (%50,2), en sık yapılan egzersizin 211 (%76,7) yürüyüş olduğu saptanmıştır. Ayrıca kadınların (p=0,011), menopoza girme yaşı 56-65 olan (p=0,015), bisiklet kullanan ve fitness yapan (p= 0,021), gençliğinden beri düzenli olarak egzersiz yapan (p=0,004), sigara kullanan (p<0,001) ve her gün süt ve süt ürünü tüketen (p=0,031) hastaların osteoporoz bilgi düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Irak'taki yaşlıların orta düzeyde osteoporoza sahip olduğu, osteoporoz prevalansının yüksek olmasının ise kahve tüketimi (p<0,001), eğitim durumu (p<0,001), kronik hastalık (p<0,001), egzersiz olarak yürüyüş yapma (p=0,016), gençliğine kıyasla boyu 3 cm'den fazla kısalma (p<0,001), sigara kullanım durumu (p=0,046), her gün süt ve süt ürünü tüketme (p=0,024), 3 aydan fazla kortizon tedavisi almış olma (p<0,001) gibi çeşitli faktörlerden etkilendiği belirlenmiştir. Bu doğrultuda yaşlı popülasyonun osteoporoz bilgi düzeyinin arttırılması için osteoporoz risk faktörlerinin belirlenmesi, bu risk faktörlerinden korunabileceklere karşı gerekli önlemlerin alınması ve osteoporoz konusunda eğitim verilmesi önerilmektedir.