Döviz kurunun ihracat performansına etkisi: Tanzanya üzerine örnek bir araştırma

Bu çalışma, Tanzanya Şilininin, ülkenin ihracat performansına etkilerini 1993:01'den 2016:04'e kadar olan dönem için Vektör Otoregresif (VAR) modelini uygulayarak analiz etmektedir. Çalışmanın bulguları, döviz kurları ile ihracat arasında uzun dönemli bir ilişkinin bulunmadığını göstermektedir. Granger Nedensellik testinin sonuçları; döviz kuru ve dış talep değişkenleri ile ihracat değişkeni arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi bulunduğunu göstermektedir. Etki tepki fonksiyonu (IRF), döviz kuru ve dış talebe verilen bir standart sapmalık şokun nominal ihracat üzerinde pozitif bir etkisi olduğunu göstermektedir. Şokun cari dönemde etkisi görülmekle birlikte bu etki istatistiksel olarak anlamlı değildir. Buna ek olarak, bu etki 10 dönem boyunca ihracatı artırmadığı için kalıcı değildir. Benzer sonuç, şok dış talebe verildiğinde de görülmektedir. Varyans ayrıştırması döviz kurunun Tanzaya'nın ihracatındaki etkisinin kısa vadede güçlü olmadığını göstermekte (%5'den az), 10. dönemde ise %12.3 olduğunu göstermektedir. Aynı şok yabancı talebe uygulandığında ise 10. döneme kadar etkinin zayıf kaldığı (%5'den az) görülmektedir. Tüm bu sonuçlar, şilinin değer kaybının ihracatı artırdığı ve Marshall-Lerner Şartı ile uyumlu olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Döviz Kurları, İhracat, VAR, Granger Nedensellik, IRF, Varyans Ayrıtışması.