Eğitim araştırmalarına yönelik öğretmen görüşleri

Bu araştırmada, öğretmenlerin eğitim araştırmalarına karşı tutumları, bu araştırmaları takip etme, anlama, araştırma sonuçlarını uygulamada kullanabilme durumları ile bunların nedenleri ve eğitime etkilerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın evrenini 2018-2019 eğitim-öğretim yılında İzmir ili, Buca ilçe merkezinde kamudaki ilkokul ve ortaokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel boyutunda örneklem öğretmenlerin çalıştıkları okul düzeyine göre tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda aynı okullarda görev yapan öğretmenler arasından amaçlı örnekleme yöntemlerinden maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 18 öğretmenden veri toplanmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda veri toplama aracı olarak "Kisisel Bilgiler Formu", "Eğitim Araştırmalarının Etkisi" ve A. Yıldırım, Sözbilir, İlhan ve Şekerci (2010) tarafından geliştirilen "Eğitim Araştırmalarına Yönelik Öğretmen Tutum Ölçeği (EAÖTÖ)" olmak üzere üç bölümden oluşan bir ölçme aracı kullanılmıştır. Nitel boyutta verileri elde etmek için araştırmacı tarafından geliştirilen açık uçlu sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel verilerin çözümlenmesi amacıyla aritmetik ortalama, standart sapma, t-Testi, tek yönlü varyans analizi ANOVA ve Tukey testleri kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verilerinin analizinde ise betimsel analiz ve içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada aşağıdaki bulgulara ulaşılmıştır: Araştırmaya katılan öğretmenlerin büyük bir bölümünün mesleğe başladıklarından bu yana bilimsel bir araştırmadan faydalandıkları, bilimsel araştırmalara ulaşmak için en çok internet kaynağını kullandıkları sonucuna nicel ve nitel verilerle ulaşılmıştır. Ayrıca nitel verilerle ulaşılan bulgulara göre öğretmenler meslektaşlarının yeniliğe açık olmaması, yayın takip etmemesi ve okuma alışkanlıklarının olmaması, gerekli donanıma sahip olmamaları, akademisyenlerin tavır ve tutumu gibi nedenlerin onların eğitim araştırmalarından haberdar olmalarını ve bu araştırmaları takip etmelerini etkilediğini düşünmektedir. Öğretmenlerin büyük çoğunluğu Türkiye'de eğitim politikaları geliştirilirken bilimsel araştırmalardan faydalanılmadığını düşünmektedir. Nitel verilerle ulaşılan bulgulara göre de öğretmenler eğitim programları oluşturulurken görüşlerinin dikkate alınmadığını ve programlarda sürekli değişiklikler yapıldığını düşünmektedir. Öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutum düzeyi puanları incelendiğinde öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutumlarını "Katılıyorum" düzeyinde puanladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Bu değer, olumlu tutum düzeyini ifade etmektedir. Öğretmenler eğitim araştırmalarına yönelik olumlu tutuma sahiptir. Ancak öğretmenlerin tutum düzeyi puanları ölçeğin boyutları açısından incelendiğinde öğretmenlerin eğitim araştırmalarına değer vermelerine ve araştırmaları gerekli bulmalarına rağmen uygulanabilirliği konusunda daha düşük düzeyde olumlu tutuma sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Nitel verilere göre de öğretmenler eğitim araştırmaları sonuçlarının uygulamada kullanılmasında okulların fiziksel ve teknolojik altyapısının, eğitim araç gereçlerinin varlığı ve niteliğinin, araştırmalar yapılırken bölgesel farklılıkların ve okulların mevcut şartlarının dikkate alınmasının, okul yönetiminin ve velinin tutumunun, araştırmaların akademik dilinin, öğretmenlerin programı yetiştirme kaygılarının etkili olduğu bulgulanmıştır. Bu durumda nicel bulgular nitel bulgularla desteklenmektedir. Öğretmenlerin eğitim araştırmalarına yönelik tutumlarında cinsiyetleri, kıdemleri, çalıştıkları okul düzeyleri ve branşları anlamlı bir farklılık oluşturmamıştır. Nicel bulgularla elde edilen bu sonuçlar nitel bulgularla desteklenmektedir. Ancak öğretmenlerin eğitim düzeyleri açısından eğitim araştırmalarına yönelik tutumları anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Bu farklılaşma lisansüstü eğitime sahip öğretmenler lehindedir. Bu durum nitel bulgularla desteklenmemektedir. Metafor sorusunun sonuçlarına göre öğretmenlerin büyük bir bölümü olumlu metafor üretmiştir. Öğretmenler eğitim araştırmalarına yönelik olumlu görüşe sahiptir. Anahtar Kelimeler: Eğitim araştırması, öğretmen, tutum