Eğitim fakültesi öğrencilerinin öğrenilmiş güçlülüğüne ilişkin bir model geliştirme

Araştırmanın amacı, eğitim fakültesi öğrencilerinin öğrenilmiş güçlülüğünü açıklamaya yönelik bir model geliştirmektir. Amaç doğrultusunda, bilinçli farkındalık ve öğrenilmiş güçlülük arasındaki ilişkide umut ve psikolojik esnekliğin aracılık rolleri araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini, İzmir'deki eğitim fakültelerinde öğrenimine devam eden 908 eğitim fakültesi öğrencisi oluşturmuştur. Öğrenciler, üç aşamalı tabakalı seçkisiz küme örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışmada veri toplama araçları olarak Rosenbaum Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği, Bilinçli Farkındalık Ölçeği, Sürekli Umut Ölçeği, Kişisel Bilgi Formu ve araştırmacı tarafından geliştirilen 16 maddelik, beş alt boyutlu Psikolojik Esneklik Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, SPSS 24.0 ve Lisrel 8.8 paket programları ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Yapısal Eşitlik Modellemesinden yararlanılmıştır. Çalışma kapsamında kullanılan tüm ölçme araçları için doğrulayıcı faktör analizleri ve güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın bulguları, eğitim fakültesi öğrencilerinin bilinçli farkındalık düzeyleri ile öğrenilmiş güçlülük, umut ve psikolojik esneklik düzeyleri arasında istatistiksel açıdan anlamlı ve olumlu yönde doğrudan ilişkilerin olduğunu göstermiştir. Ayrıca öğrencilerin umut ile öğrenilmiş güçlülük ve psikolojik esneklik ile öğrenilmiş güçlülük düzeyleri arasında da istatistiksel açıdan anlamlı ve olumlu yönde doğrudan ilişkilerin olduğu tespit edilmiştir. Son olarak bilinçli farkındalık ve öğrenilmiş güçlülük arasındaki ilişkide umut ve psikolojik esnekliğin tam aracılık etkisi olduğu ortaya konularak öne sürülen öğrenilmiş güçlülük modeli doğrulanmıştır. Bulgular, alanyazın ışığında tartışılmış ve eğitim fakültesi öğrencilerine, araştırmacılar ile uygulayıcılara bazı önerilerde bulunulmuştur.