Eğitim yapılarının ortak kullanım alanlarının mekansal düzeni ve kullanıcı davranışları üzerine sentaktik bir çalışma: Atatürk Üniversitesi örneği

Bu araştırma, üniversite eğitim yapılarındaki sosyal alanların mekânsal özelliklerinin kullanıcı davranışlarına etkisini analiz etmektedir. Bu kapsamda, Atatürk Üniversitesi'nde yer alan Mimarlık ve Tasarım Fakültesi ile Hukuk Fakültesi örneklem olarak seçilmiş, bu iki fakültenin sosyal ve ortak mekânları (kantin, koridor, galeri boşlukları, kütüphane çevresi vb.) karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir .Çalışmanın amacı, sosyal alanların mekânsal düzeniyle (bütünlük, bağlantısallık, erişilebilirlik, entropi, görsel derinlik gibi mekânsal sentaktik parametreler) öğrencilerin sosyal davranış modları (oturarak ya da ayakta sohbet, ders çalışma, yalnız kalma gibi) arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırma yöntemi olarak hem nitel (doğal gözlem) hem de nicel (DepthmapX ile mekânsal analiz, SPSS ile istatistiksel testler) yaklaşımlar birlikte kullanılmıştır. Analizlerde, yalnızca bağlantısallık ile sosyal davranışlar arasında anlamlı bir ilişki saptanmamış, diğer mekânsal değişkenlerle sosyal davranışlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir bağ kurulmuştur. Frekans analizlerine göre, özellikle oturarak sosyalleşme ve ders çalışma davranışları sık gözlenmiş ve bu davranışların mekânsal endeksler üzerinde doğrudan etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır .Araştırmanın önemli bulgularından biri, mekânların sadece fiziksel düzenlemeleriyle değil, aynı zamanda bu düzenlemelerin sosyal etkileşimlere olanak sağlayıp sağlamamasıyla da değerlendirilmesi gerektiğidir. Ayrıca, uygulamalı eğitim verilen fakültelerde (örneğin Mimarlık ve Tasarım Fakültesi) ortak alanların daha yoğun kullanıldığı, bu durumun mekânsal yapı ile doğrudan ilişkili olduğu ifade edilmiştir .Tez, ortak alanların sadece mimari boşluklar olmadığını, aynı zamanda öğrenme, sosyalleşme ve bireysel gelişim için kritik öneme sahip olduklarını savunur. Mekânsal kalite ile kullanıcı davranışları arasındaki ilişkinin daha kapsamlı ve uzun vadeli çalışmalarla derinleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu çalışmanın sonucunda, eğitim yapılarının planlanmasında sosyal etkileşimi destekleyecek mekânsal kurguların geliştirilmesine yönelik öneriler sunulmuştur.