Egzersiz reçeteleme sıklığının ve eşlik eden faktörlerin bilişsel davranışçı fiziksel aktivite ölçeği ve birinci basamakta fiziksel aktivite anketi ölçeği ile belirlenmesi

Amaç: Bu araştırma ile birinci basamak hekimlerinin egzersiz reçeteleme sıklığının ve ilişkili faktörlerin belirlenmesi yanı sıra egzersiz reçete etme davranışına hekimlerin fiziksel aktiflik düzeyleri ile bilişsel algılarının etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipte olan bu araştırma, Hatay ilindeki Aile sağlık merkezlerinde çalışmakta olan aile hekimleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada hekimlerin egzersiz reçeteleme konusundaki pratiklerini, bilgi durumlarını değerlendiren anket yanında 'Birinci Basamakta Fiziksel Aktivite Anketi' ve 'Bilişsel Davranışçı Fiziksel Aktivite Ölçeği' kullanılmıştır. Bu araştırmada Hatay ilindeki 505 aile hekimliği biriminin hepsine ulaşılmış ve 221 aile hekimi ile araştırma tamamlanmıştır. Bulgular: Bu araştırmada hekimlerin sadece %1,4(n=3)'ünün hastalarına her zaman egzersiz reçetesi yazdığı bulunmuştur. Hekimlerin her zaman egzersiz reçete ettikleri grubun %18,1(n=40) oran ile en çok obez hastalarda olduğu, %4,5(n=10) oran ile en az astım-KOAH hastalarında olduğu ve hekimlerin sadece %8,6(n=19)'sının kendisini egzersiz reçetesi yazma konusunda yeterli hissettiği bulunmuştur. Bu araştırmaya katılan hekimlerin %50,2'sinin hareketsiz olduğu ve hekimin kendi günlük aktivite tanımı ile egzersiz reçeteleme oranı arasında ilişki olduğu görülmüştür(p=0,005). Ayrıca hekimlerin bu konudaki bilişsel algı puanlarının ortalama 3,53±2,16 olduğu ve bilişsel algı toplam puanı yüksek olanların daha fazla egzersiz reçete ettiği görülmüştür(p=0,049). Sonuçlar: Bu araştırma hekimlerin hala istenen düzeylerde egzersiz reçete etmediklerini ve bunun sebepleri olarak hekimin bu konudaki bilgi eksikliği, motivasyon eksikliği, birinci basamak şartlarının yetersizliği, bu konudaki bilişsel algının düşüklüğü, hekimlerin fiziksel aktiflik durumunun düşüklüğü durumlarının sayılabileceğini ve dolayısıyla gerek birinci basamağın donanımı gerek hekimlerin bu konudaki bilgi düzeyleri, gerek hekimlerin yaklaşımı olsun birçok konunun geliştirilmeye muhtaç olduğunu göstermektedir.