El-ʿAnkebût Sûresinin bedîʿ ilmi açısından tahlili

Kurʾân-ı Kerîm birçok ilmin gelişmesine katkı sağlamıştır ki bu ilimlerden biri de Arap Dili ve Belâġatı'dır. Belâġat ilminin alt ilim dalı olan bedîʿ ilminin gelişmesine de katkı sağlamasına rağmen bazı tefsir kaynakları ile belâġat eserlerinde bedîʿ sanatları hakkında Ḳurʾân-ı Kerîm'den az sayıda örnekler verilerek bahsedildiği görülmüştür. Ḳurʾân-ı Kerîm'in bünyesinde daha fazla bedîʿ sanatı barındırdığı varsayımı ile örnek sûre üzerinde "el-ʿAnkebût Sûresinin Bedîʿ İlmi Açısından Tahlili" isimli bu tez çalışması hazırlanmıştır. Bu çalışmayla el-ʿAnkebût Sûresinde bulunan bedîʿ sanatları tespit ve tahlil edilerek özelde el-ʿAnkebût Sûresinin genelde ise Ḳurʾân-ı Kerîm'in barındırdığı bedîʿ sanatlarının ve edebî güzelliklerin ortaya konulması amaçlanmıştır. Literatür taraması yöntemi kullanılarak yapılan geniş bir araştırma sonrası hazırlanan bu tez çalışması giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde tez hakkında kısaca bilgi verildikten sonra birinci bölümde el-ʿAnkebût Sûresi ve bedîʿ ilmi hakkında genel bilgi verilmeye çalışılmıştır. İlgili sûrede varlığı tespit edilen bedîʿ sanatları ise ikinci bölümde muḥassinât-ı maʿneviyye ve üçüncü bölümde muḥassinât-ı lafẓiyye başlıkları altında tahlil edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmanın kapsamı sadece el-ʿAnkebût Sûresi ve bu sûrede yer alan bedîʿ sanatları ile sınırlı tutulmuştur. Bu çalışma neticesinde birinci bölümde manayı güzelleştiren 11 bedîʿ sanatının varlığı 105 yerde ve ikinci bölümde ise lafzı güzelleştiren 8 bedîʿ sanatının varlığı 48 yerde olmak üzere toplamda 19 bedîʿ sanatının varlığı el-ʿAnkebût Sûresinin 153 farklı yerinde tespit edilmiştir. el-ʿAnkebût Sûresi örneği üzerinden Ḳurʾân-ı Kerîm hakkında genelleme yapılarak Ḳurʾân-ı Kerîm'in tamamında çok sayıda bedî sanatının yer aldığı düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belâġatı, el-ʿAnkebût Sûresi, Bedîʿ İlmi, muḥassinât-ı maʿneviyye, muḥassinât-ı lafẓiyye.