El hijyeni eğitimi sanal gerçeklik simülasyonu geliştirilmesi ve etkililiğinin değerlendirilmesi: Hemşirelikte hizmetiçi eğitim örneği

Giriş: Sağlık hizmetlerinin kalitesi ve hasta güvenliği açısından sorun oluşturan sağlık hizmeti ilişkili enfeksiyonların önlenmesinde el hijyeni önemli bir önlem olarak kabul edilmektedir. Hemşirelerin el hijyeni uyum oranlarının korunması ve artırılması için iyi yapılandırılmış eğitim programlarınına gereksinim vardır. Amaç: Araştırma hemşirelerin el hijyeni davranışlarını kazanmasına yönelik el hijyeni sanal gerçeklik simülasyonu eğitimi geliştirilmesi, uygulanması ve el hijyeni uyumuna etkisinin değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Araştırma, randomize kontrollü deneysel bir çalışmadır. Araştırma bir üniversite hastanesinin hemşireleri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemi evren büyüklüğü bilinen örneklem hesaplaması aracılığıyla; etki büyüklüğü 0,05 ve yanılgı düzeyi %5 alınarak belirlenen %95 güven aralığında evreni temsil etme gücüne sahip toplam 66 kişi olarak belirlenmiştir. Veri kaybı ihtimali düşünülerek 76 hemşire ile planlama yapılmış, çalışmadan ayrılanlarla birlikte 67 hemşire ile çalışma gerçekleşmiştir. Deney ve kontrol grubundaki hemşirelere "Sağlık Hizmeti İlişkili Enfeksiyonların Önlenmesinde El Hijyeni" konulu eğitim programı uygulanmıştır. Deney grubundaki hemşirelere ayrıca el hijyeni VR simülasyon eğitimi verilmiştir. Veriler; Tanıtıcı Form, Bilgi Testi, El Yıkama Davranışını Planlı Davranış Modeli Açısından Değerlendirme Ölçeği, El Hijyeni Gözlem Formu ile eğitim öncesi, eğitim sonu ve eğitimden 2 ay sonra toplanmıştır. Eğitim programı değerlendirilmesi amacıyla tüm hemşirelere Eğitim Değerlendirme Formu, yalnızca sanal gerçeklik simülasyon eğitimi alan hemşirelere Simülasyon Tasarım Ölçeği, Öğrenmede Öğrenci Memnuniyeti ve Özgüven Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler yüzde, ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum, kategorik değişkenler için Ki-Kare analizi, bağımlı ve bağımsız gruplar için t testi, Karma Desen Anova ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak alınmıştır. Bulgular: El hijyeni VR simülasyon eğitimi alan hemşirelerin kontrol grubundaki hemşirelere göre el hijyenine ilişkin bilgi düzeyi puanının, el yıkama davranışı puanının ve el hijyeni uyum oranının anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Sonuç: Geliştirilen el hijyeni VR simülasyon eğitiminin hemşirelerin el hijyenine ilişkin bilgi düzeyi, el yıkama davranışı ve el hijyeni uyum oranlarının artırılmasında etkili olduğu belirlenmiştir. Anahtar kelimeler: El hijyeni eğitimi, Sanal gerçeklik, Simülasyon, Hemşire