Elastofibroma dorsili hastalarda ağrı şiddetinin hacim ve doku sertliği ile ilişkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, elastofibroma dorsi (ED) lezyonlarında ağrı şiddeti ile shear wave elastografi (SWE) ile ölçülen doku sertliği, BT dansite değerleri, hacim ve anatomik lokalizasyon gibi özellikleri arasındaki ilişkiyi kapsamlı bir şekilde değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Retrospektif ve prospektif bileşenleri olan bu tek merkezli çalışmaya, toraks BT'de ED saptanmış 58 hasta (toplam 110 lezyon) dahil edildi. Tüm lezyonlar SWE ile kantitatif olarak değerlendirildi. Ağrı şiddeti, hem yoğunluk hem de işlev kaybını derecelendiren Chronic Pain Grade (CPG) sınıflaması kullanılarak her bir lezyon için ayrı ayrı belirlendi. Lezyon boyutları, hacimleri, BT dansite (Hounsfield Ünitesi - HU) değerleri ve skapulaya göre lokalizasyonları kaydedildi. Ağrılı (CPG ≥1) ve ağrısız (CPG 0) lezyonlar karşılaştırıldı; korelasyon ve lojistik regresyon analizleri uygulandı. Bulgular: Çalışma popülasyonunun yaş ortalaması 62,1 ± 9,4 yıl olup, %91,4'ü (53/58) kadındı. Ağrılı lezyonlarda ortalama SWE değeri (3,12 ± 0,81 m/s), ağrısız lezyonlara (2,59 ± 0,66 m/s) göre anlamlı derecede yüksekti (p < 0,01). SWE değeri ile CPG skoru arasında orta düzeyde pozitif bir korelasyon mevcuttu (ρ = 0,45; p < 0,001). Lojistik regresyon analizinde SWE, ağrı varlığının bağımsız bir öngördürücüsü olarak belirlendi (Her 1 m/s artış için OR: 1,8; p < 0,01). İnferior ektopisi olan lezyonlarda ağrı oranı anlamlı derecede daha yüksekti (%84,6 vs %72,2; p < 0,05). Eşlik eden süperior ED'si olan olgularda ağrı oranı, olmayanlara kıyasla belirgin şekilde artmıştı (%91,7 vs %68,6; p = 0,048). Ancak, ana lezyonda inferior ektopi varlığı veya eşlik eden süperior ED olması, ana lezyonun SWE değerlerinde bir artışa neden olmamıştır (sırasıyla p = 0,55 ve p = 0,72). Lezyon hacmi, boyutları ve BT dansite (HU) değerleri ise ağrılı ve ağrısız gruplar arasında fark göstermedi. Sonuç: SWE ile ölçülen artmış doku sertliği, ED'de ağrı varlığının güçlü ve bağımsız bir belirleyicisidir. İnferior ektopi ve süperior ED varlığı gibi anatomik faktörler ağrı insidansını önemli ölçüde artırmakla birlikte, bu artışın altında yatan mekanizma artmış doku sertliği değildir. Bu bulgular, söz konusu anatomik varyantlardaki ağrının, lezyonun sertliğinden ziyade mekanik baskı ve sinir irritasyonu gibi tamamen lokalizasyona bağlı faktörlerden kaynaklandığını düşündürmektedir. SWE, ED'de ağrıyı objektif olarak değerlendirmede değerli bir tanı aracı olarak öne çıkmakta ve klinik karar sürecine katkı sağlayabilmektedir. Anahtar Kelimeler: Elastofibroma dorsi, shear wave elastografi, kronik ağrı, ağrı şiddeti, skapula, inferior ektopi, Toraks BT