Elazığ beslenme ve obezite danışmanlığı hizmetleri birimi'ne başvuran kişilerde obezite sıklığı ve obeziteyi etkileyen faktörler

Obezite günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin en önemli sağlık sorunları arasında yer almaktadır ve yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyen bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Obezite oluşumunda yanlış beslenme, fiziksel aktivite azlığı, genetik, hormonal bozukluklar, psikolojik sorunlar gibi faktörler yer almaktadır. Bu çalışma Elazığ Beslenme ve Obezite Danışmanlığı Hizmetleri Birimi'ne başvuran kişilerde obezite sıklığı ve obeziteyi etkileyen faktörlerin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Kesitsel ve tanımlayıcı tipte olan bu çalışma Elazığ Merkez Toplum Sağlığı Merkezine bağlı Beslenme ve Obezite Danışmanlığı Hizmetleri Birimi'nde Eylül- Kasım 2015 tarihleri arasında, gönüllülük esasına göre 15 yaş ve üzeri başvuran ilk 302 kişiye yapılmıştır. Veriler, araştırmacı eşliğinde yüzyüze olarak toplanmıştır. Anket formu konu ile ilgili literatürden yararlanılarak hazırlamıştır. Elde edilen veriler Fisher's Exact ve Ki-Kare testleri kullanılarak değerlendirilmiş, p<0,05 düzeyi istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Araştırma grubunun yaş ortalaması 36,98±12,19 yıl olup %89,7'si kadındır. Beden kütle indeksleri ortalamaları 29,05±6,64 kg/m2, bel çevresi ortalamaları ise; 95,15±14,66 cm'dir. BKİ'ye göre %5,6'sı zayıf, %22,8'i normal, %25,5'i hafif şişman ve % 46,0'sı obez, %4,6'sı ise morbid obezdir. Kadınlarda obezite oranı % 48,7, erkeklerde obezite oranı ise %22,6'dır (p<0,05). Evlilerde obezite oranı %54,3 olup bekârlarda ise bu oran %17,6'dır (p<0,05). Okuryazar olmayanlarda obezite oranı % 85,7 iken üniversite mezunlarıda bu oran % 25,3'tür (p<0,01). Yemeğini yavaş olarak yiyenlerde obezite oranı % 41,5 iken yemeğini hızlı yiyenlerde bu oran %53,8'dir (p<0,01). Fiziksel aktivite yapanlarda obezite oranı %40,4 iken fiziksel aktivite yapmayanlarda % 48,4 olarak bulunmuştur ( p<0,01). Ana öğünü atlayanlarda obezite oranı %48,4 iken ana öğünü atlamayanlarda obezite oranı %42,1'dir (p<0,05). Sigara kullanmayanlarda, anne sütü almayanlarda, ailesinde obez birey bulunanlarda obezite yüksek olup anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç olarak danışanların dörtte biri hafif şişman, yaklaşık yarısı obezdir. Kadınlarda, evli olanlarda, fiziksel aktivite yapmayanlarda, yemeğini hızlı olarak yiyenlerde obezite oranı yüksektir. Eğitim düzeyi arttıkça obezite oranı azalmaktadır. Toplumu obeziteden korumak için yeterli ve dengeli beslenme, fiziksel aktivite gibi konularda eğitim ve hizmet sunumlarına öncelik verilmelidir.