Elektif koroner anjiografi uygulanan hastalarda kontrast madde kullanımının frontal düzlem QRS-T açısı üzerine etkisi

Amaç: Elektrokardiyografi (EKG) kardiyovasküler hastalıkların tanı ve takibinde oldukça önemli bir yere sahip, invaziv olmayan, kolay ulaşılabilir ve düşük maliyete sahip bir testtir. Özellikle seri EKG takiplerinde aktif değişiklik izlenmesi tanısal ve prognostik öneme sahip bir bulgudur. Koroner anjiografi ise koroner arter hastalığının tanısında altın standart görüntüleme yöntemidir. Koroner anjiografide koroner arter lümenini görüntüleyebilmek için kontrast madde kullanılmaktadır. Kontrast madde miyokardın elektrofizyolojik özelliklerinde değişikliğe yol açabilmekte olup, bu durum EKG'de bazı değişiklikleri tetikleyebilmektedir. Ancak, kontrast madde kullanımının EKG üzerindeki etkileri tam olarak bilinmemektedir. Frontal düzlem QRS-T açısı, depolarizasyon (QRS aksı) ve repolarizasyon (T aksı) vektörleri arasındaki açısal farkı tanımlar, ventriküler repolarizasyon heterojenliğinin bir EKG işaretidir. Yapılan çalışmalar artmış frontal düzlem QRS-T açısının aritmik olaylar ve mortalite ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Çalışmamızın amacı, elektif koroner anjiografi yapılan hastalarda kontrast madde kullanımının frontal düzlem QRS-T açısı üzerine etkisini araştırmaktır. Çalışma Planı: Çalışmamıza Mart 2021–Temmuz 2022 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Kardiyoloji Kliniğinde stabil anjina pektoris tanısı alan ve koroner anjiografi yapılan hastalar arasından çalışmaya alınma kriterlerine uyan 343 hasta dahil edildi. Bütün hastaların demografik verileri ve risk faktörleri hasta kabulünde kayıt altına alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların koroner anjiografi öncesi ve sonrasında rutin olarak çekilen EKG kayıtları analiz edilmiştir. Hastaların işlem öncesi ve işlem sonrası çekilmiş EKG'lerinden frontal düzlem QRS-T açısı hesaplanıp değişimi kaydedilmiştir. Kullanılan kontrast madde miktarı da her hasta için not edilmiştir. Kontrast madde kullanımı öncesi ve sonrası frontal düzlem QRS-T açısındaki değişim araştırılmıştır. İstatistiksel anlamlılık değeri <0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Hastaların kontrast madde kullanımı sonrasında frontal düzlem QRS-T açısı değişimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (30,04±30,76 karşın 33,87±32,6, p değeri <0,001). Hastaların incelenen elektrokardiyografik parametrelerinden QTc süresi (414,33±18,32 karşın 419,8±19,82, p değeri = <0,001) , Tp-e (73,34±11,8 karşın 78,1±11,88, p değeri = <0,001) , Tp-e/QT oranı (0,19±0,03 karşın 0,2±0,03, p değeri = <0,001), Tp-e/QTc oranı (0,18±0,03 karşın 0,19±0,03, p değeri = <0,001) , QT dispersiyonu (58,85±18,96 karşın 61,44±17,06, p değeri = <0,001) ve QTc dispersiyonu (63,41±20,81 karşın 68,08±20,01, p değeri = <0,001) değişimleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. QT süresi, QRS aksı ve T aksında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (sırasıyla p=0,738, p=0,063, p=0,681). iii Sonuç: Çalışmamız elektif koroner anjiografi yapılan hastalarda kontrast madde ile ventriküler repolarizasyon heterojenitesinin göstergesi olan frontal düzlem QRS-T açısı arasındaki ilişkiyi değerlendiren ilk çalışmadır. Çalışmamızda kullanım miktarından bağımsız olarak kontrast madde sonrasında hastaların frontal düzlem QRS-T açısında istatistiksel olarak anlamlı değişim saptandı. Aritmi ön gördürücüsü olan bu parametrenin her ne kadar patolojik sınırları geçmemiş olsa da anlamlı değişimi koroner anjiografi sırasında verilen kontrast maddenin aritmi riskini artırabileceği ve işlem sırasında olası malign ventriküler aritmiler açından hazırlıklı olunması gerektiği sonucuna varılabilir. Anahtar sözcükler: Frontal düzlem QRS-T açısı, kontrast madde, koroner anjiografi