Ellen Meiksins Wood'un "Toplumsal Sınıf" kavramsallaştırmasının analizi

Bu çalışmanın amacı, Ellen Meiksins Wood'un sosyolojinin tartışmalı kavramlarından biri olan toplumsal sınıfa yaklaşımını incelenmektir. İlk bölümde, sınıf kavramının nasıl ve hangi koşullarda ortaya çıktığı araştırılmış; bunun ardından, sınıf teorisinin temellerini atan Karl Marx'ın sınıf analizi değerlendirilmiştir. Buna göre, Marx diyalektik materyalist düşünce çerçevesi bağlamında, ekonomiyi bir toplumun belirleyici temeli olarak tanımlarken; mevcut sınıfları da toplumdaki hâkim üretim biçimine referansla, üretim ilişkilerindeki pozisyonları baz alarak açıklamıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, Louis Althusser, Nicos Poulantzas, Ernesto Laclau ve Chantal Mouffe gibi klasik Marksist anlayışa eleştirel yaklaşan isimlerin sınıf konusundaki görüşleri tartışılmıştır. Bunların seçilme gerekçesi, Wood'un sınıf üzerine yazılarında, bu isimlerin çağdaş sosyalist kanatta yer alma iddialarına rağmen, Marx'ın sınıf kuramını adeta ters yüz ettikleri varsayımıyla eleştirilerinin odağında yer almaları olmuştur. Üçüncü bölümde ise, Wood'un, Yeni Hakiki Sosyalist hareket ve post-Marksist yaklaşımlara getirdiği eleştiriler çerçevesinde, sınıfı nasıl kavramsallaştırdığına dair ayrıntılı bir değerlendirme yapılmıştır. Yazar, bu kapsamda, öncelikle iktisadî ilişkilerin sınıf pozisyonlarının belirlenmesindeki önceliğini vurgulamaktadır. Bunun yanında ise, eleştirdiği isimlerin aksine, günümüzde işçi sınıfının çıkarları aleyhinde gelişen kapitalist üretim düzen ve ilişkilerini devrim yoluyla alaşağı edecek yegâne aktör olduğunun altını ısrarla çizmektedir. Anahtar kelimeler: Karl Marx, post-Marksistler, Ellen Meiksins Wood, toplumsal sınıf.