Agent based interaction of commodity price and freight market

Bu çalışmanın amacı 3 temel kuru yük olan demir cevheri, kömür ve buğday fiyatları ile bu üç temel yükün taşımacılığında yoğun olarak kullanılan gemi tipleri olan Capesize, Panamax ve Handymax navlunları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Temel araştırma soruları emtia fiyatları ve navlunlar arasında oynaklık yayılımının ve risk transferinin olup olmadığı ve yük türüne göre ve yoğun taşınma oranına göre ilişkilerde bir farklılaşma olup olmadığıdır. Bu doğrultuda varyansta nedensellik testi kullanılarak değişkenler arasındaki bilgi akışı ve oynaklık yayılımı test edilmektedir. Elde edilen sonuçlar hem gemi türlerine göre hem de emtia türüne göre etkileşimin farklılaşabildiğini ortaya koymaktadır. Capesize ve Panamax gemi türünün emtialarla olan ilişkileri ise kısmen benzerlik göstermektedir. İçerilen tüm rotalar için sonuçlar ortak olmasa bile, Demir cevheri ve kömür fiyatından bu gemilerin navlunlarına doğru nedensellik ilişkisi mevcuttur. Buğday fiyatıyla olan ilişkilerinde ise çift yönlü bir nedensellik ilişkisi mevcuttur. Handymax türü gemi için ise emtia fiyatlarından navlunlara doğru herhangi bir ilişki tespit edilemezken, navlunlardan kömür ve buğday fiyatlarına bir nedensellik tespit edilmiştir. Sonuçlar endüstriyel ürünlerin fiyatlarındaki oynaklığın navlun piyasalarına yayıldığını, taşınma oranlarının Capesize ve Panamax tipi gemilerin komşu olması nedeniyle bu iki piyasada bir farklılaştırma oluşturmadığını göstermektedir. Ayrıca buğday fiyatından navlunlara olan oynaklık yayılımının muhtemelen piyasa türünden veya buğday fiyatının gemilerin sefer maliyetlerinin en büyük kısmını oluşturan petrol fiyatıyla olan yakın ilişkisinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu sonuçlara istinaden, oynaklık yayılımlarının ve risk transferlerinin emtia fiyatlarından navlun fiyatlarına doğru olduğu, gemi türüne göre bazı ilişkilerin farklılaştığı tespit edilmiştir. Bu sayede, literatüre özgün bir katkı sunmanın yanı sıra, ajan bazında emtia fiyatlarıyla navlunlar arasındaki ilişki tespit edilmiş ve ajanlar için belirsizlikten kaynaklı risklerin azaltılmasına katkıda bulunulmuştur.