Endometrium kanserli olgularda myometrial invazyon derinliğinin öngörülmesinde insan epididim proteini-4 (human epididim protein-4[HE-4]) ile manyetik rezonans görüntülemenin (MRI) karşılaştırılması

AMAÇ: Endometrium kanseri dünyada en sık rastlanan malignitelerden biridir. Dünya çapında kadınlarda görülen kanserlerin %8-10'unu oluşturmaktadır. En sık görülen semptomu postmenopozal kanama ve premenopozal kadınlarda düzensiz vajinal kanamalardır. Hastalık erken evrelerde tedavi edildiğinde 5 yıllık sağkalım %84'lerde iken ileri evrede sağkalım oranları %40'lardadır. Prognozu en çok etkileyen faktör evredir. Endometrium kanserinde evreleme cerrahi olup evreleme cerrahisi histerektomi ve bilateral salpingo-ooferektomi ile birlikte lenfadenektomiyi kapsar. Lenf nodu diseksiyonunun yaratacağı morbidite durumundan dolayı endometrium kanserinde hastalığın erken evre şartlarını karşılaması (myometrial invazyon <%50, <2cm tümör çapı, histolojik olarak endometrioid tip derece 1 ve 2 tümörler, servikal tutulum olmaması, cerrahi sırasında uterus dışına yayılıma yönelik kanıt olmaması) durumunda histerektomi ve bilateral salpingo-ooferektomi ile sınırlı cerrahi önerilmektedir. Evre ve buna bağlı gerçekleştirilecek cerrahi işlemi preoperatif dönemde öngörebilmek için myometrial invazyon, lenf nodu tutulumu, servikal tutulumu gösterebilmesi açısından MR ve BT gibi görüntüleme yöntemleri dışında birçok serum biyomarkerı daha önceden çalışılmıştır. Bunlardan CA-125 ve HE-4'ün hastalığın evre, derece ve yaygınlığı gibi parametreleri operasyon öncesi saptayabildiği gösterilmiştir. Bu çalışmanın amacı, patolojik olarak endometrium kanseri tanısı almış hastalarda operasyon öncesi dönemde MRG, HE-4 ve CA-125 düzeylerinin myometrial invazyon derinliğini predikte etmedeki başarısını karşılaştırmak ve bu tetkiklerin birbirlerine olan üstünlüklerini saptamaktır. YÖNTEM: Bu prospektif çalışmaya Şubat 2019- Şubat 2020 tarihleri arasında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde endometrium kanseri tanısı alarak opere olmuş 47 olgu dahil edildi. Olgular operasyon öncesi hastalığın yaygınlığının saptanabilmesi açısından MR ile değerlendirildi. Yine operasyon öncesi serum CA-125 ve HE-4 düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçülerek karşılaştırıldı ve tetkiklerin myometrial invazyon derinliğini belirlemede birbirlerine olan üstünlükleri değerlendirildi. BULGULAR: Preoperatif CA-125 ve HE-4 seviyeleri endometrioid tip endometrium kanseri olan olgularda myometrial invazyon derinliğinin >%50 olduğu durumlar ve lenfovasküler aralık invazyonunun pozitif olduğu durumlarda istatistiksel olarak anlamlı, belirgin yüksek olarak saptandı. (Myometrial invazyon derinliği >%50 olduğu durumlarda sırasıyla CA-125 için p=0,035, HE-4 için p=0,021; LVSI pozitifliği durumunda CA-125 için p=0,020, HE-4 için p=0,025) Bununla birlikte MR'ın myometrial invazyon derinliğini saptamadaki sensitivitesi %87,1, spesifisitesi %86,7 olarak izlendi. CA-125 ve HE-4 hiçbir kesme değerinde bu değerlere erişememiş olup buna göre tetkiklerin myometrial invazyon derinliğini predikte etmedeki başarısı sırasıyla MR, HE-4 ve CA-125 şeklindedir. SONUÇ: MRG, HE-4 ve CA-125 endometrium kanserli olgularda hastalığın yaygınlığının ve uygulanacak olan cerrahi tedavinin kapsamının belirlenmesinde kullanılan tetkikler olup her üç yöntemle de myometrial invazyon derinliğinin >%50 olduğu durumlar saptanabilmektedir. MR bu yöntemler arasında sensitivite ve spesifisitesi en yüksek yöntem olup HE-4 ve CA-125 moleküllerinin serum seviyeleri de myometrial invazyon derinliğinin arttığı durumlarda belirgin olarak yüksek bulunmuştur. Bu sonuçlara göre, her üç yöntem de operasyon öncesinde yüksek riskli olguların tespitinde kullanılabilir. Serum CA-125 ve HE-4 seviyelerinin hastalığın evrelerine göre dağılımı ve yöntemlerin birbirine olan üstünlükleri daha geniş serili araştırmalarla desteklenebilir.