Enerji etkin pasif sistemlerin tasarım boyutunda önemi ve bu bağlamda Dicle Üniversitesi lojmanlarının değerlendirilmesi

Çalışmada, sürdürülebilir çevre için sıcak ve kuru iklim bölgesinde bulunan, Diyarbakır'ın iklimsel karakteri göz önünde bulundurularak, binaların enerji etkin pasif sistemler boyutunda tasarlanma kriterlerinin neler olması gerektiği ele alınmıştır. Bulunulan iklim bölgesi için, bina tasarım sürecindeki parametrelere değinilmiştir. Derlenen bilgiler Dicle Üniversitesi Lojmanları üzerinde değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında, mimaride güneş enerjisinden pasif boyutta yararlanmanın temel ilkeleri ve sürdürülebilir mimarideki yeri ele alınmıştır. Yapılan çalışmada, pasif sistemlerde bulunan yaklaşımlardan, yapının kullandığı enerji miktarını en aza indirgemeye yönelik, bina tasarım sürecindeki parametreler, Dicle Üniversitesi kampüs alanında bulunan 5 tip lojman tasarımında değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk bölümü; giriş bölümü olup, çalışmaya özetle değinilmiştir. İkinci bölümünde; bugüne kadar yapılmış olan çalışmalara ait, belirlemeler üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölüm; materyal ve metod bölümü olup, materyal bölümünde, çalışmanın alanı, amacı, sınırlılıkları ve yöntemi anlatılmıştır. Metod bölümünde ise, değerlendirme ölçütlerinden sürdürülebilirlik kapsamında ''Sürdürülebilir Çevre'', ''Ekoloji'' ve ''KYOTO Protokolü'', değerlendirilmiştir. Enerji tanımı yapılmış, enerji türleri açıklanmış ve yenilenebilir enerji kaynakları irdelenmiştir. Enerji etkin pasif sistemler ve pasif bina tasarım parametreleri incelenmiştir. Dördüncü bölümde; Dicle Üniversitesi Kampüs alanında yer alan lojmanlar hakkında bilgiler toplanmıştır. Kampüste A,C,D,E Bloklarında toplam, 360 adet apartman tipi konut, 96 adet dubleks konut bulunmaktadır. Bu elde edilen 5 farklı tip lojman içerisinden her bloktan rastsal bir kat seçilip o katta bulunan iki simetrik konut incelenmiştir. Toplam 10 tip örneklem konut üzerinde pasif bina tasarım parametreleri incelenmiş ve bulgular üzerinde uygunlukları tartışılmıştır. Pasif sistem kullanımına yönelik veriler toplanmış ve bu veriler, doğruluklarına göre 1'den 5' e kadar uygunluk değerleri verilen 5'li likert ölçeği kullanılmıştır. Beşinci bölümde; Dicle Üniversitesi Kampüs alanında yer alan 10 tip örneklem konut üzerinde elde edilen likert numaralandırmalarının aritmetik ortalama değerleri alınıp, pasif sistem parametrelerine uygunlukları değerlendirilmiştir. Yeni yapılacak olan lojman yapıları için pasif sisteme uygun bina tasarım parametreleri oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Güneş Enerjisi, Pasif Yararlanma, Pasif Sistem, Sürdürülebilirlik