Enerji kırıcı havuzlarda farklı bir tip enerji kırıcı yapının enerji sönümleme etkisinin incelenmesi

ÖZET Yüksek Lisans Tezi ENERJİ KIRICI HAVUZLARDA FARKLI BİR TİP ENERJİ KIRICI YAPININ ENERJİ SÖNÜMLEME ETKİSİNİN İNCELENMESİ Nurettin Volkan ÇAKMAK Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilîm Dalı 2005, Sayfa: 84 Barajların üzerinden su taşması, özellikle toprak ve kaya dolgu barajlarda güvenlik için çok önemlidir. Bu amaçla baraj gölüne gelen fazla suların kontrollü olarak mansap bölgesine verilmesini sağlayan dolu savaklar yapılır. Baraj ile sağlanan düşü farkından dolayı, dolusavak çıkışında çevresini tahrip edercesine büyük enerjiye sahip akımın enerjisinin azaltılması gerekmektedir. Bu amaçla enerjinin sönümlenmesinde oldukça etkili olan hidrolik sıçrama ve türbülans oluşumunu sağlayan enerji kinci yapılar kullanılmaktadır. Bu çalışmada da hem şut bloku hem de eşik işlevini yerine getirmesi düşünülen farklı tipte 8 enerji kinci blok düşünülmüştür. Bu enerji kıncılaruı ortak özellikleri kanal genişliğince yekpare yerleştirilmeleri ve akımın enerji kırıcının içinden geçerek memba veya mansaba çarpmasıdır. Böylece hidrolik sıçramanın yanında, suyun suya çarptıranı da gerçekleştirilerek türbülans oluşumu artırılmaya çalışılmıştır. Küçük debiler kullanılarak dağ akarsularma ait dolusavaklar için enerji kmcı yapılar modellenmiştir. Enerji krncı tip yanında, enerji kmcı yapı yüksekliği ve suyun enerji kıncıdan çıkış genişliğinin enerji sönümlenmesine etkinliği araştırılmıştır. Verilere göre, en iyi enerji sönümleyen tip 1. tiptir. Akım çıkış genişliği 1'3 bw ve enerji kinci yüksekliği de hi 'dir. Anahtar Kelimeler: Dolu savak, Hidrolik Sıçrama, Enerji Kırıcılar, Enerji sönümleme, Enerji Kinci Havuz. IX