Engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişiminde karşılaştıkları engeller

Amaç: Engelli bireyler sağlık hizmetine daha çok gereksinim duymalarına rağmen, sağlık hizmetlerinden daha az yararlanmaktadır. Çalışmamız, bu durumun nedenlerini belirlemek için engelli bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi sırasında karşılaştıkları engelleri saptamayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Adana ilinde yaşayan engelli bireyler veya engelli bireylerin ebeveynleri ile yüz yüze görüşülerek, Sosyodemografik Bilgi Formu ve sağlık hizmetinden faydalanırken karşılaşılan engellerle ilgili anket uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmamıza 0,3 yaş ile 88 yaş arasında 412 engelli birey katılmıştır. Katılanların % 58,98'i (n=243) erkek ve % 41,01'i (n=169) kadındır. Katılımcılarımızın % 90,29'u (n=372) ilaç, % 91,02'si (n=375) her türlü tıbbi malzeme, % 92,96'sı (n=383) sağlık hizmeti için ücret ödemektedir. Katılımcılarımızın % 64,3'ü (n=265) sağlık hizmeti alırken stres yaşamaktadır. Çocuklar ve doğuştan engelli bireyler anlamlı olarak daha sık stres yaşamaktadır. Katılımcılarımızın % 43,2'si (n=178) yakını olmadan hastane işlemlerini gerçekleştirememektedir. Katılımcıların % 70,1'ine (n=289) sağlık kurumunda yardımcı personel verilmemektedir. Erişkin bireylere, çocuklara göre anlamlı olarak daha sık yardımcı personel verilmektedir. Katılımcılarımızın % 51,2'si (n=211) diğer hasta yakınlarından yeterli anlayış görmemektedir, % 52,2'si (n=215) ise öncelik hakkını kullanamamaktadır. Sonuç: Çoğu engelli birey sağlık hizmetleri, ilaç ve tıbbi malzeme için ücret ödemektedir. Engelli bireylerin topluma göre ekonomik durumları ve sosyal güvenceye sahip olma oranları düşüktür. Engelli bireylerin sağlığa erişimindeki en önemli engel ekonomik engellerdir. Diğer engeller ise engelli bireylerin hizmet alımında stres yaşaması, ebeveynlerinin düşük eğitim düzeyi, tedavi işlemlerini için yakınlarına ihtiyaç duyması, sağlık kuruluşlarında yardımcı personel tahsis edilmemesi, diğer hasta yakınlarından yeterli anlayışı görmemesi ve öncelik haklarını kullanamamasıdır.