İngilizceyi yabancı dil olarak öğrenen öğrencilerin dinleme kaygısı

Bu çalışma, Türkiye'de bir devlet üniversitesinde, bir İngilizce hazırlık programına kayıtlı üniversite öğrencilerindeki yabancı dilde dinleme kaygısını incelemektedir. Çalışmanın temel motivasyonu, dinlemenin yabancı dil öğreniminde en fazla kaygıya sebep olan, ancak en az araştırılan dil becerilerden biri olmasıdır. Bu nedenle, bu çalışma üniversite hazırlık öğrencileri arasında yabancı dil dinleme kaygısının oluşumuna katkıda bulunan bireysel ve bağlamsal faktörleri inceleyerek bu kaygının ardındaki dinamikleri anlamayı amaçlamıştır. Karma yöntem araştırma deseninin kullanıldığı çalışmada, 352 öğrenciden Yabancı Dilde Dinleme Kaygısı Ölçeği (Polat & Erişti, 2018) aracılığıyla nicel veriler, 10 gönüllü katılımcı ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla ise nitel veriler toplanmıştır. Araştırma, öğrencilerin genel dinleme kaygısı düzeylerini, bu düzeylerin bireysel ve bağlamsal değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini ve öğrencilerin dinlemeye ilişkin kaygılarını nasıl algılayıp ifade ettiklerini incelemeyi amaçlamıştır. Nicel bulgular, öğrencilerin dinleme kaygısı düzeylerinin orta seviyede olduğunu ortaya koymuş; cinsiyet, İngilizce dinlemeden alınan haz, dil seviyesi ve ders dışı İngilizce maruziyeti gibi değişkenlerde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar saptanmıştır. Nitel bulguların bu sonuçları desteklediği çalışmada; yanlış anlama korkusu, bilinmeyen kelimeler, farklı aksanlar, öğretmen tutumları ve hızlı konuşma gibi kaygı kaynakları kaygının temel sebepleri arasında gösterilmiştir. Yaş ve İngilizce öğrenim yılı gibi değişkenler istatistiksel olarak anlamlı bulunmazken, öğrencilerin mevcut dinleme deneyimleri ve dinleme etkinliklerine verdikleri duygusal tepkiler önemli bir rol oynamıştır. Çalışma, dinleme öğretiminde duyuşsal engellerin ele alınmasının önemini vurgulamakta ve yabancı dil öğretmenlerine, daha kapsayıcı ve kaygıyı azaltan öğrenme ortamları oluşturmak adına pratik öneriler sunmaktadır. İngilizcenin küresel bir ortak dil hâline geldiği günümüzde, dinlemenin etkili iletişimin merkezinde yer aldığı düşünüldüğünde, dinleme kaygısının giderilmesine yönelik destek sağlanması yalnızca pedagojik açıdan değil, gerçek yaşamda yabancı dil kullanımının başarısı açısından da hayati önem taşımaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Dil öğreniminde kaygı, Yabancı dilde dinleme, Yabancı dilde dinleme kaygısı, Dinleme kaygısının sebepleri