Enneagram kişilik sistemine dayalı dokuz tip mizaç modeli ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Bu çalışmada dokuz tip mizaç modeline ait alt boyutlar ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkilerin, ilgili ölçekler kullanılarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda demografik bilgi formu, Yetişkin Mizaç Anketini (Yılmaz ve diğerleri, 2014) ve Fraley ve arkadaşları (2000) tarafından geliştirilen ve Selçuk ve arkadaşlarının geçerliği ve güvenirliğine ilişkin çalışmasını yürüttüğü Yakın İlişkilerde yaşantılar Envanteri-II (2005) kullanılmıştır. Çalışmaya, 20-73 yaş arası 210 kişi katılım sağlamıştır. Uygulamalar çevrimiçi ortamda gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların cinsiyet ve medeni durum değişkenleri arasında anlamlı farklılıklar olup olmadığı bağımsız örneklem t-testi aracılığıyla analiz edilmiştir. Mizaç tipleri ile bağlanma stilleri arasındaki ilişki, yapılan Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Hipotezlerin doğrulukları da Pearson korelasyon analizi aracılığıyla test edilmiştir. Elde edilen bulgular literatür bazında tartışılmıştır. Bulgular, Tip 1 ile kaygılı ve kaçınan bağlanma arasında anlamlı bir ilişki olmadığını göstermiştir. Arthur ve Allen (2010) tarafından yapılan çalışma, bu bulguyla tutarlıdır. Tip 2 ile kaygılı bağlanma arasında ise anlamlı ilişki gözlenmiştir. Bu bulgu, Hook ve diğerleri (2021) tarafından yapılan çalışmanın bulguları ile tutarsızdır. Tip 3 ile kaçıngan bağlanma arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Arthur ve Allen (2010) tarafından yapılan çalışmanın değerlendirmeleri, bu bulgumuzla tutarsızdır. Tip 4 ile kaçınan bağlanma arasında anlamlı ilişki gözlenmiştir. Arthur (2008) tarafından yapılan çalışma, bu bulguyu doğrulamaktadır. Tip 5 ile kaçınan bağlanma arasında anlamlı ilişki gözlenmiştir. Kam (2018) tarafından yapılan çalışmanın bulguları, bu bulguyla tutarlıdır. Tip 6 ile kaygılı bağlanma arasında negatif ilişki gözlenmiştir. Bu bulgu, Kam (2018) tarafından yapılan çalışma ile tutarsızdır. Tip 7 ile kaçıngan bağlanma arasında pozitif ilişki gözlenmiş ancak kaygılı bağlanma arasında herhangi bir anlamlı ilişki tespit edilmemiştir. Bu bulgu, Tip 7 ile kaçınan bağlanma arasında pozitif ilişki olduğunu ortaya koyan bir başka çalışmayla uyumludur (Arthur, 2008). Tip 8 ile kaçıngan bağlanma arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Bu bulgu, Arthur ve Allen'ın (2010) bulgularıyla tutarsızdır. Tip 9 ile kaygılı bağlanma arasında anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Bu bulgu Arthur'un (2008) çalışmasıyla uyumlu görünse de bahsi geçen çalışmada Tip 9'un değerlendirilmesi bakımından farklı bir yöntem izlenmiştir.