ENTROPİ Tabanlı OCRA ve EATWİOS yöntemleri ile Türk bankacılık sektörünün karşılaştırmalı verimlilik analizi

Finansal sistemin en önemli kurumlarından biri olan bankalar, fon fazlası olan ekonomik ünitelerden topladıkları fonları, fon ihtiyacı olan ekonomik ünitelere yönlendirerek aracılık görevini üstlenmektedir. Bankacılık kesiminin aracılık fonksiyonunun gelişerek ekonomik büyümenin sağlanması ülke ekonomileri açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle finansal sistem içerisinde stratejik bir konumda olan bankaların finansal verimliliklerinin ölçülmesi büyük bir önem arz etmektedir. Bu çalışmada Türkiye'de faaliyette bulunan 23 bankanın 2009-2019 döneminde finansal verimliliklerinin çok kıstaslı karar verme teknikleri ile değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan kıstaslar, karar verici olarak seçilen konunun paydaşları akademisyenler ve bankacıların uzman görüşleri doğrultusunda Entropi tekniği yardımıyla belirlenmiştir. Çalışmaya dâhil edilen 43 adet kıstas 6'ya indirgenerek 3'ü girdi faktörü, 3'ü de çıktı faktörü olarak analizlerde kullanılmıştır. "Öz Kaynaklar / Toplam Aktifler", "Toplam Mevduat / Toplam Varlıklar" ve "Likit Aktifler / Mevduat + Mevduat Dışı Kaynak" kıstasları girdi faktörleri olarak, "Toplam Krediler/Toplam Mevduat", "Vergi Öncesi Kar/Toplam Aktifler" ve "Özel Karşılıklar Sonrası Net Faiz Geliri/Toplam Varlıklar" kıstasları çıktı faktörleri olarak modele dâhil edilmiştir. Kullanılan kıstasların ağırlık ölçüleri Entropi tekniği ile hesaplanmıştır. Daha sonra OCRA ve EATWİOS teknikleriyle karşılaştırmalı verimlilik analizi yapılmıştır. Analiz sonucunda, 2009-2019 döneminde verimliliği en yüksek olan kamu bankasının Ziraat Bankası, özel bankanın Fibabanka ve yabancı bankanın Deutsche Bank, verimliliği en düşük olan kamu bankasının Halk Bank, özel bankanın Turkish Bank, yabancı bankanın da Turkland Bank ve Türk bankacılık kesiminde yabancı sermayeli bankaların verimliliğinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Analiz sonucunda ulaşılan bulguların Türk bankacılık kesiminin finansal verimliliğine katkıda bulunacağı düşünülmektedir.