Epileptogenez sürecindeki genetik absans epilepsili sıçanlarda meydana getirilen nigro-striatal yolak lezyonunun immunohistokimyasal, davranışsal ve nöbet parametreleri açısından değerlendirilmesi

Amaç: Absans epilepsisi doğum sonrası epileptogenez adı verilen bir latent sürenin sonunda ortaya çıkan jeneralize nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Geçirilen bu epileptogenetik sürecin mekanizması henüz aydınlatılmamıştır. Genel olarak epileptik nöbet gelişimi açısından bazal ganglianın önemi bilinmektedir. Buna bağlı olarak, çalışmamızda genetik absans epilepsili ve non-epileptik olan farklı iki sıçan suşunda nigrostriatal yolak dejenerasyonunun etkileri immünohistokimyasal yöntemler, elektroensefalografik (EEG) sonuçlar ve davranış deneyleri ile ortaya konmaya çalışılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada Strasbourg kökenli genetik absans epilepsili sıçanlar (GAERS) ve Wistar erkek sıçanlar kullanılmıştır. Hayvanlar 30 günlük olduklarında stereotaksik cerrahi yöntem ile medial ön beyin demeti bölgesine, deney gruplarına 6-Hidroksidopamin (6-OHDA) enjeksiyonu, yalancı opere gruplara ise temiz bir kanül ile sadece mekanik uygulama yapılmıştır. Cerrahi işlemin 21. gününde silindir ve apomorfin ile indüklenen rotasyon testleri uygulanmıştır. 90 günlük olduklarında GAERS gruplarından EEG kayıtları alınmıştır. Sonrasında immünohistokimya uygulanan tüm gruplara 90 günlük naif sıçanlar eklenip, hayvanların beyinleri perfüzyon yöntemi ile çıkarılmış, immünohistokimyasal yöntemler ile striatum ve substansia nigra (kompakta ve retikülata) bölgelerinde dopaminerjik ve GABAerjik immünoreaktiviteler değerlendirilmiştir. Bulgular: Apomorfin ile indüklenen rotasyon testinde, GAERS-6-OHDA ve Wistar-6-OHDA gruplarında lezyona kontralateral rotasyon gözlenmiştir. EEG kayıtlarında GAERS-6-OHDA grubunda diken-ve-dalga deşarjların toplam süreleri ve sayılarında artış gözlenmiştir. İmmünohistokimyasal deneylerin sonucunda ise 6-OHDA uygulanan grupların ipsilateral taraflarında daha belirgin olmak üzere her iki striatum ve substansia nigra pars kompakta bölgelerinde dopaminerjik aktivite kaybı saptanmıştır. GABAerjik nöronlar açısından yapılan incelemeler sonucu, yalnızca GAERS-6-OHDA grubunda ipsilateral substansia nigra pars retikülata bölgesindeki nöronların yoğunluğunda bir azalma tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışmamız, nigrostriatal yolak dejenerasyonunun epileptogenez dönemindeki absans epilepsili sıçan modelinde nöbet gelişimi üzerindeki etkisinin incelendiği ve bulguların farklı bir suşla karşılaştırmalı olarak değerlendirildiği özgün bir çalışmadır. Çalışmamızdan çıkarılan tüm sonuçlar absans epilepsisinin epileptogenez sürecinin aydınlatılması için bir basamak oluşturmaktadır.