Eratnalılar'da teşkilat ve kültür

Eratnalı Devleti, Orta Anadolu'da XIV. yüzyıl ortalarına doğru kurulmuş olan bir beyliktir. Beyliğin kurucusu Eratna, Uygur Türkleri'nden olup İlhanlılar'ın Anadolu valisi Temürtaş'ın maiyetinde idi. Temürtaş, Anadolu'ya geldikten sonra Anadolu Beylikleri ile mücadele ederek, Anadolu'da istila ve yayılma hareketine girişmişti. Bu sırada İlhanlı merkezinde önce kardeşinin daha sonra babasının öldürüldüğünü duyan Temürtaş Mısır'a kaçmış ve yerine Anadolu'da Emir Eratna'yı vekil bırakmıştır.(1327) Emir Eratna Anadolu'daki iyi idaresi sayesinde Temürtaş'ın yerine Anadolu valiliğine getirilen Celayirli Şeyh Hasan döneminde de iş başında kalmıştır.Bu sırada Ebu Said Bahadır Han'ın 1335'te evlat bırakmadan ölümü üzerine, çıkan karışıklıklardan faydalanarak Moğol ülkesinde kendisine bir yer kapmak isteyen Şeyh Hasan'ın İran'a gitmesi ve Eratna'yı Anadolu'da vekil bırakması Emir Eratna için iyi bir fırsat oldu ve beyliğin temellerini attı. Daha sonra bir süre Memlüklere tabi olan Eratna sonunda kendi adına hutbe okutup para bastırdı. Anadolu Selçuklu topraklarının büyük bölümünü ele geçirdi. Çobanlı Şeyh Hasan'a karşı 1343'te kazandığı Karanbük zaferiyle hakimiyetini sağlamlaştırdı. 1352'ye kadar devleti yöneten Alaeddin Eratna tecrübeli bir asker ve devlet adamı olmasının yanı sıra dindar, iyilik sever, adil ve alim bir hükümdar idi. Alaeddin Eratna hem bu özellikleri hem de sakalının seyrek oluşu sebebiyle halk arasında ?Köse Peygamber? lakabı ile şöhret kazanmıştır.Sultan Alaeddin Eratna'nın 1352'de ölmesi üzerine kendisinden sonra yerine sırasıyla Gıyaseddin Mehmed, İzzeddin Cafer, Alaeddin Ali ve II. Mehmed hükümdar oldular. Ancak bu hükümdarların hiçbiri Alaeddin Eratna gibi önemli bir varlık gösteremediler, 1381'de Kadı Burhaneddin Ahmed beyliğe son vererek kendi adıyla anılan devletini kurdu.1327-1381 yılları arasında hüküm süren Eratnalılar, önce Sivas sonra Kayseri ve sonra yine Sivas başkent olmak üzere Anadolu Beylikleri içinde en büyük sahaya sahip olmuşlardır. Eratnalılar Anadolu'da yalnız İlhanlı kültür ve medeniyet müesseselerini kullanmakla kalmamış Anadolu Selçuklu kültür ve medeniyet müesseselerini de kullanmış ve devam ettirmişlerdir. Aynı zamanda bu müesseseleri geliştirerek Anadolu kültür ve medeniyetine önemli katkılarda bulunmuşlardır.Anahtar Sözcükler1. Eratnalı Devleti2. Sultan Alaeddin Eratna3. İlhanlı Devleti4. Uygur5. Sivas, Kayseri