Ergenlerde bilişsel esneklik ile sosyal kaygı arasındaki ilişkide sosyal yetkinlik beklentisinin aracı rolü

Bu araştırmanın amacı ergenlerin bilişsel esneklikleriyle sosyal kaygıları arasındaki ilişkide sosyal yetkinlik beklentisinin aracı rolünü incelemektir. Araştırma Adana'nın Ceyhan İlçesinde bulunan 9-10-11 ve 12. sınıfta eğitim görmekte olan 343 ü kız 314 ü erkek olmak üzere toplam 657 öğrenci ile yapılmıştır. Araştırmada veri toplamak için "Kişisel Bilgi Formu", "Bilişsel Esneklik Ölçeği", "Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği" ve "Sosyal Yetkinlik Beklentisi Ölçeği (Ergen Formu)" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler üzerinde, bilişsel esneklik, sosyal kaygı ve sosyal yetkinlik beklentisi değişkenlerinin birbiriyle ilişkisini ortaya koymak için korelasyon analizi yapılmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılım gösterdiği belirlendiğinden analizlerde parametrik istatistiksel yöntemler kullanılmıştır. Bilişsel esneklik ile sosyal kaygı arasında sosyal yetkinlik beklentisinin aracı rolü olup olmadığını test etmek için çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre bilişsel esneklik ile sosyal kaygı arasında negatif yönlü, bilişsel esneklik ile sosyal yetkinlik beklentisi arasında pozitif yönlü ilişki bulunurken sosyal kaygı ile sosyal yetkinlik beklentisi arasında negatif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Sosyal kaygının yordayıcı değişken olan bilişsel esneklik tarafından tek başına istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yordandığı; aracı değişken olan sosyal yetkinlik beklentisinin sosyal kaygıyı tek başına anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Sosyal yetkinlik beklentisi ve bilişsel esneklik regresyon analizine girdiğinde bilişsel esneklik ve sosyal kaygı arasında istatistiksel olarak anlamlı düşüş elde edilmiş, kısmi aracılık durumunun gerçekleştiği bulgulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilişsel esneklik, sosyal kaygı, sosyal yetkinlik beklentisi