Ergenlerde diurnal değişkenliğin sezinleme ve reaksiyon zamanına etkisi

Bu çalışmanın amacı; ergenlerde diurnal değişkenliğin sezinleme ve reaksiyon zamanına etkisini araştırmaktır. Yaşları 14-18 yaş arasında değişen (x ̅±Ss=15,62±1,04yıl) kronotip olarak ara tipe sahip 30 erkek, 30 kadın toplam 60 gönüllü birey bu çalışmaya katılmıştır. Araştırmada ölçümler rastgele çapraz deney desenine göre; 8:30, 12:30 ve 16:30 saatlerinde yapılmıştır. Ölçüm saatlerinde ilk önce dinlenik kalp atım hızı ve vücut sıcaklığı değerleri kayıt edilmiş, sonrasında sezinleme zamanı, işitsel reaksiyon zamanı ve görsel reaksiyon zamanı ölçümleri yapılmış ve kayıt edilmiştir. Sezinleme zamanı ölçümleri kullanılarak sezinleme zamanı mutlak hata ve sezinleme zamanı sabit hata değerleri hesaplanmıştır. Tekrarlı ölçümlerde varyans analizine göre; tüm bireylerin (F(2-118)= 35,888; p= 0,001), erkeklerin (F(2-58)= 44,570; p= 0,000) ve kadınların (F(2-58)= 34,099; p= 0,000) vücut sıcaklığı değerlerinde günün ilerleyen saatlerine doğru artış yönünde anlamlı düzeyde diurnal değişim bulunmuştur. Yine tüm bireylerin (F(2-118)= 31,634; p= 0,000), erkeklerin (F(2-58)= 17,491; p= 0,000) ve kadınların (F(2-58)= 15,947; p= 0,000) sezinleme zamanı sabit hata değerlerinde anlamlı düzeyde diurnal değişim saptanmıştır. Bu değişim tüm bireylerde ve kadınlarda günün ilerleyen saatlerine doğru artış yönünde iken erkeklerde en iyi skorun 12:30 saatinde olduğu tespit edilmiştir. İşitsel reaksiyon zamanının diurnal değişiminde sadece erkeklerde(F(2-58)= 6,272; p= 0,003) anlamlı fark bulunmuştur ve en iyi skorların 12:30, en kötü skorların ise 16:30 saatlerinde olduğu yönündedir. Diğer değişkenlerde anlamlıdiurnal değişim gözlenmemiştir. Sonuç olarak; vücut sıcaklığı ve sezinleme zamanı sabit hata değerlerinde tüm bireylerde ve her iki cinsiyette ayrı ayrı diurnal değişim etkisi bulunmuştur. Ayrıca sadece erkeklerde işitsel reaksiyon zamanı skorlarında değişim bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Biyoritim, kronotip, sirkadyen ritim.