Ergenlerde problemli internet kullanımı, saldırganlık ve olumlu sosyal davranış arasındaki ilişkinin incelenmesi: Ahlaki uzaklaşmanın aracı rolü

Bu çalışmanın amacı ergenlerde problemli internet kullanımı, saldırganlık ve olumlu sosyal davranış eğilimleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve bu ilişkilerde ahlaki uzaklaşmanın aracı rolünün araştırılmasıdır. Buna ek olarak, internet kullanım süresi ve internet kullanım amaçları gibi değişkenler ile yaş, cinsiyet, gelir durumu gibi demografik değişkenlere göre de problemli internet kullanımı, saldırganlık, olumlu sosyal davranış eğilimleri ve ahlaki uzaklaşmadaki değişimlerin incelenmesi planlanmıştır. Araştırmaya Konya ilindeki üç merkez ilçe olan Meram, Karatay ve Selçuklu ilçelerinde yer alan önceden belirlenmiş yedi farklı lisede eğitim görmekte olan 479 öğrenci katılmıştır. Oluşturulan bilgi formu aracılığı ile çalışmada katılımcıların internet kullanımları ile ilgili bilgilere ek olarak, sosyo-demografik bilgileri öğrenilmiş ve katılımcılar İnternette Bilişsel Durum Ölçeği, Ahlaki Uzaklaşma Ölçeği, Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği, Olumlu Sosyal Davranış Eğilimleri Ölçeği'ni doldurmuşlardır. Çalışmadan elde edilen bulgular incelenirken SPSS Statistics 23 ve IBM SPSS Amos 21 paket programları kullanılmıştır. Çalışmanın temel hipotezlerini test etmek için yapısal eşitlik modellemesinin bir alt türü olan yol analizi yürütülmüştür. Çalışmada, problemli internet kullanımının saldırganlık, sözel saldırganlık, fiziksel saldırganlık, öfke ve düşmanlık değişkenlerinde artışı yordadığı ve ahlaki uzaklaşmanın bu ilişkiye kısmi ve tam aracılık ettiği bulgulanmıştır. Buna ek olarak, problemli internet kullanımının kamusal olumlu sosyal davranışlarda artışı, özgeci, itaatkâr ve gizli olumlu sosyal davranışlarda ise azalmayı yordadığı, bu ilişkilerin kısmen veya tamamen ahlaki uzaklaşma aracılığı üzerinden gerçekleştiği görülmüştür. İnternet kullanım süresi, internet kullanım amaçları ve demografik değişkenlere göre de problemli internet kullanımı, saldırganlık ve olumlu sosyal davranış eğilimlerinde çeşitli farklılaşmalar görülmüş, tüm bulgular alanyazın bulguları ile birlikte tartışılmıştır. Anahtar kelimeler: problemli internet kullanımı, ahlaki uzaklaşma, saldırganlık, olumlu sosyal davranışlar, ergen