Ergenlerde süper yaşam becerileri eğitim programının Türkiye'de çevrimiçi uygulanması

Bu araştırmada, Süper Yaşam Becerileri-Ergenler (SYBE) Programının dokuzuncu sınıfa devam eden ergenler üzerindeki etkisi karma desene göre değerlendirilmiştir. Değerlendirme dört aşamada yapılmıştır. Birinci aşamada ergenlerin kendilerini değerlendirmesi ölçeklerle gerçekleştirilmiştir. Bu aşamada deney ve kontrol grubundan ön test, son test ve altı aylık izleme testi ölçümleri alınmıştır. İkinci aşamada, deney grubuyla SYBE programı öncesi ve sonrası video çekimleri gerçekleştirilerek sosyal performansın davranışsal ölçümü analiz edilmiştir. Üçüncü aşamada öğretmen değerlendirmesi ve dördüncü aşamada anne-baba değerlendirmesi alınmıştır. Ölçümlerde ergenlere; Demografik Anket, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği- Kısa Formu, UCLA Yalnızlık Ölçeği-Kısa Formu, Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği, Yeterlilik Algısı Ölçeği, Güçler ve Güçlükler Anketini ölçekleri uygulanmıştır. Öğretmen ve annebabalara ise, araştırmacı tarafından geliştirilen programın ve programa katılan ergenlerin değerlendirildiği yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Karma desene göre yürütülen araştırmanın deneysel deseni ön-test son-test ölçümlü ve deney-kontrol gruplu (N deney= 24, N kontrol=20) yarı/gerçek deneysel desendir. Katılımcılar deney ve kontrol grubuna basit seçkisiz atama yöntemi ile atanmıştır. Araştırmanın ikinci aşamasında, birinci aşamanın etkisi öğretmen ve annebaba tarafından değerlendirilmiş ve verileri betimsel analiz ile çözümlenmiştir. Analiz bulgularına göre, SYBE programı öğrencilerin olumsuz değerlendirilme korkularında, yalnızlık, sosyal kaygı ve güçler ve güçlükler anketi puanlarında ve yeterlik algısında kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir değişkenlik yaratmamıştır. Sosyal performansın davranışsal ölçümü yani video değerlendirmesi açısından değerlendirildiğinde uygulanan program sonucunda öğrencilerin kameraya bakışı, konuşmadaki sesin kalitesi, konuşmanın uzunluğu, daha rahat hareket etme ve konuşma akışı özellikleri anlamlı derecede yükselmiştir. t(23)= -5.286; t(23)= -6.646; t(23)= -3.562; t(23)= -6.029; t(23)= -3.112, p<0.05. Buna göre, uygulanan program önemli bir iyileşme sağlamıştır. Öğretmen değerlendirmesinde hem Anadolu Lisesi (%55) hem de Fen lisesi öğretmenleri (%86) programın etkili olduğunu ifade etmişlerdir. Fen lisesi öğretmenleri, programı daha fazla etkili bulmuşlardır (%86). Öğrencilerin derse katılımları (%53 ve %32) ve kendilerine olan güvenlerinde bir artış gözlemlediklerini (%27 ve %44 belirtmişlerdir. Hem derse katılımın hem de kendilerine olan güvenlerinin arttığını bildirmişlerdir (%20 ve %24). Anne-baba değerlendirmesinde, program faydalı bulunmuş (dokuz anne-babanın yedisi), programın en çok duygu düzenleme ve zaman yönetimi konularında çocuklarına katkı sağladığı belirtilmiştir (dokuz anne-babanın altısı). Ayrıca çocuklarının ilişkilerinde ve sosyal becerilerinde bir farklılık gözlemlemişlerdir (dokuz anne babanın beşi). Sonuç olarak, öğrencilerin SYBE programdan yarar sağladığı görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Ergenlerde Yaşam Becerileri, Yaşam Becerileri