Ergenlerin ve ailelerinin şiddete yönelik inanç ve tutumlarının ergenlerin şiddet davranışlarına etkileri

Bu çalışma, ergenlerin şiddet içeren davranışları ile ergenlerin ve ailelerinin şiddete yönelik inanç ve tutumları arasındaki olası ilişkilerin bulunması için bir veri seti oluşturmayı amaçlamaktadır. Ergenlerin şiddet davranışına eğilimini belirlemek için Buss-Perry saldırganlık ölçeği (BPSÖ), ergenlerin ve ebeveynlerinin şiddete yönelik tutum ve inançlarını değerlendirmek için ise şiddete yönelik tutum (ŞYT) ve inanç (ŞTİ) ölçekleri uygulanmıştır. Ergenlerin ve ebeveynlerinin inançlarını ölçmeye yönelik ölçek, orijinal halinden Türk toplumuna uyarlanmıştır. Çalışmaya 13-19 yaş arası 413 ergen ve ebeveynleri (408 anne ve 383 baba) dahil edilmiştir. Şiddete yönelik inanç ölçeğinin faktör analizinde ergen ve ebeveynler için Kaiser-Meyer-Olkin değeri 0,776 ve 0,779 olarak bulundu ve ölçekte yer alan 20 maddenin ergenlerde 5, ebeveynlerde 6 faktörde sınıflanırken bunların toplam varyans oranları sırasıyla % 55,039 ve % 62,096 olarak bulundu. Cronbach Alfa değeri ise ergenler için 0,776 ve ebeveynler için 0,764 olarak belirlendi. BPSÖ sınıflandırmasına göre 41 (%10) kişinin skoru düşük, 321 (%78,5) kişinin skoru orta ve 47 (%11.5) kişinin skoru yüksek görüldü. Ergenlerin ortalama BPSÖ değeri 2.56±0.58 olarak belirlendi. Saldırganlık skoru arttıkça ölçeklerin değerlerinde artış olduğu ancak bu sınıflandırmaya göre sadece ergenlerin ŞYİ ile ŞYT ve annelerin ŞYT ölçeklerinde anlamlı farklılıklar görüldü. Pearson korelasyon istatistiğine göre BPSÖ ile annelerin ŞYİ ve babaların ŞYİ ölçekleri arasındaki korelasyon hariç diğer ölçekler arasında pozitif korelasyon gözlemlendi. Ergenlerin cinsiyetine göre ölçeklerin ortalama değerleri kadınlara kıyasla erkeklerde daha yüksek bulunurken ancak ergenlerin ŞYİ ile ŞYT ve annelerin ŞYT ve babaların ŞYİ ölçeklerinin değerleri anlamlı olarak farklılık gösterdi. Yaş arttıkça ölçek değerlerinin arttığı ancak yaş grupları arasında anlamlı fark sadece BPS ölçeğinde bulundu. Sonuç olarak, ergenlerin ve ebeveynlerinin inanç ve tutumlarının ergenlerin şiddette yönelik davranışlarını tek başına olmasa da etkiledikleri söylenebilir.