Erken dönemde koklear implant uygulanan çocuklarda oyun davranışı, kelime hazinesi ve dil gelişimi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada, erken dönemde koklear implant kullanmaya başlayan çocukların oyun davranışları ve kelime hazineleri ve dil gelişimleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve normal işiten kontrol grubundaki çocuklar ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışma grubunda 4;00 ile 6;11 yaşları arasındaki koklear implant kullanıcısı 21 çocuk; kontrol grubunda normal işiten ve yaşları eşleştirilen 21 çocuk olmak üzere toplam 42 çocuk, gönüllülük esasına bağlı olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmada katılımcıların dil becerilerinin değerlendirilmesi için TODİL testi, kelime hazinesini değerlendirebilmek için Türkçe ifade edici ve alıcı dil testi (TİFALDİ), oyun davranış becerilerini değerlendirebilmek için katılımcıların öğretmenleri tarafından değerlendirilen 36-71 aylık Çocuklar için Oyun Davranışı Ölçeği ve sadece koklear implant kullanıcısı çocukların ailelerinin doldurması için Pediatrik Koklear İmplantasyon Sonrası İletişim Becerilerinin Değerlendirilmesi (FAPCI) formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgular analiz edildiğinde TODİL ölçek puanlarının tüm alt boyutlar bazında kontrol grubunda daha yüksek düzeylerde olduğu görülmüştür (p=0,01, p>0,05). TODİL Dinleme, organize etme, konuşma, dil bilgisi, anlam bilgisi ve sözlü dil bileşke performans düzeylerinin çalışma grubunda daha düşük düzeylerde olduğu saptanmıştır (p=0,01, p<0,05). TİFALDİ Alıcı ve ifade edici dil kelime kazanım düzeylerinin ise çalışma grubunda daha düşük düzeylerde olduğu tespit edilmiştir (p=0,01, p<0,05). Oyun davranış ölçeği genel puanlarının, sessiz davranış, tek başına oyun, paralel oyun ve itiş kakışlı oyun düzeylerinin her iki grup arasında benzer düzeylerde olduğu görülmüştür (p>0,05). Farklı olarak sosyal oyun düzeyleri açısından çalışma grubundaki öğrencilerin sosyal oyun düzeylerinin kontrol grubuna göre daha düşük olduğu görülmüştür (p=0,02, p<0,05). Bu analizler doğrultusunda çalışma grubu ile kontrol grubu arasında kelime hazinesi ve dil becerileri arasında anlamlı derecede farklılık tespit edilirken, iki grup arasında oyun davranış ölçeği düzeyleri için anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Sonuç olarak çalışmaya katılan her iki gruba dahil çocukların oyun ortamındaki davranışları benzerlik göstermekle birlikte sosyal oyun düzeylerinin çalışma grubundaki çocuklarda daha düşük düzeylerde olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte çalışma grubu çocuklarının erken dönemde koklear implant uygulanmasına rağmen kelime hazinesi ve dil gelişimi yönünden normal işitmeye sahip akranlarından daha düşük skorlar elde ettikleri görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Koklear İmplant, Oyun Davranışı, Kelime Hazinesi, TODİL, TİFALDİ, FAPCI, Dil Gelişimi