Eryngium campestre L. bitkisinin toprak üstü kısımları üzerinde farmakognozik araştırmalar

Bitkiler ve bitkilerden hazırlanan ekstreler çeşitli hastalıkların tedavisinde çok eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. Apiaceae familyasından olan Eryngium cinsi dünyada 317 takson ülkemizde ise 26 takson ile temsil edilmektedir. Eryngium campestre L. bitkisi, Türkiye'de boğa dikeni, deveci dikeni, deve elması, göz dikeni, tengel dikeni gibi isimlerle bilinmektedir. Bitkinin kurutulmuş yaprakları, çiçekleri ve kökleri tıbbi amaçlarla kullanılmaktadır. Eryngium campestre'nin toprak üstü kısımları fenolik asitler, triterpenik saponinler, kumarinler, uçucu yağ, flavonoit ve asetilenleri taşımaktadır. Flavonoitlerden izoramnetin glikozitleri, mirsetin glikozitleri, kersetin glikozitleri (rutin), kemferol glikozitleri; fenolik asitlerden klorojenik asit, p-kumarik asit, kafeik asit, rozmarinik asit ve ferulik asit taşıdığı yapılan çalışmalarla kanıtlanmıştır. Çalışmanın amacı Türkiye'de yetişen Eryngium campestre bitkisinin toprak üstü kısmından Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (YPSK) ile rozmarinik asit miktar tayini analizini gerçekleştirerek bitki ekstresinin kondrosit hücreleri üzerine etkisini in vitro XTT ve LDH testleri ile araştırmaktır. Eryngium campestre'nin toprak üstü kısımlarında % 1,7 rozmarinik asit bulunmuştur. Kondrosit hücrelerinin canlılığını azaltmış ve LDH testi sonucuna göre çalışılan konsantrasyonlarda toksik etki gösterdiği belirlenmiştir. İleri çalışmaların planlanmasında daha düşük doz uygulamaları ile devam edilebileceği sonucuna varılmıştır. Gerçekleştirilen çalışmanın daha sonraki araştırmalar için yol gösterici olacağı öngörülmektedir. Anahtar Sözcükler: Apiaceae, boğadikeni, Eryngium campestre , kondrosit, rozmarinik asit