Eskiçağ dünyasında kadın şifacılar

"Eskiçağ Dünyasında Kadın Şifacılar" başlığını taşıyan bu tezde, eski Yunan-Roma kültürlerinin etkisinde kalmış Akdeniz ve çevresindeki kadın şifacılar, Eskiçağ edebi, tıbbi ve epigrafik kaynaklarının yardımıyla ele alınmıştır. Kadın şifacıların mesleki konumları, eğitim düzeyleri, tıbbın hangi alanlarında mesleklerini icra ettikleri ya da hak ettikleri değeri görüp görmedikleri gibi soru üzerinde durularak, kaynakların izin verdiği ölçüde, bulunan cevaplarla kadın şifacılar sorunsalına katkıda bulunma, bu tezin amaçları içindedir. Bu bağlamda birinci bölümde; terminoloji araştırması yapılarak kadın şifacılar için kullanılan terimler, edebi ve epigrafik kaynaklarda ele alınma sırasına göre kronolojik olarak incelenmiş ve böylelikle temelde bir hareket noktası oluşturulmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde; şifacıyı ifade eden kavramların içine yerleştirilmiş kadınlara ilişkin, çoğunlukla dolaylı bilgi veren edebi ve tıbbi kaynaklar ele alınmış, Eskiçağ'ın entelektüelleri ve rasyonel tıp uygulayıcılarının kadın şifacıya karşı tutum ve davranışları üzerinde durulmuştur. Edebi ve tıbbi kaynaklardan kadın şifacıya ilişkin tutumun genel bir portresi çizildikten sonra üçüncü bölümde; yine bu kaynaklardaki kadın şifacılar teker teker tespit edilerek, vaka çalışmalarıyla bu kadınların hayatları, reçete ve tarifleri üzerinde durulmuştur. Böylece edebi ve tıbbi kaynaklarda adı geçen kadın şifacıların, çalışma alanları ve tıbba katkıları mümkün olduğu kadar bir çerçeveye yerleştirilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde; Eskiçağ'da Yunan ve Roma kültürlerinin etkilediği Akdeniz ve çevresinde, kadın şifacılara adanmış, kapsamlı bir yazıt kataloğu oluşturulduktan sonra katalogdaki yazıtlar, çeşitli kategorilerde ele alınmıştır. Yazıtlar değerlendirilirken, alfabetik sıralamadan ziyade kronolojiye dikkat edilmiştir. Böylece kadın şifacıya ilişkin terimlerden en erken kullanılan ebe "Μαῖα / Obstetrix" teriminden başlanarak en son kullanılan başhekim "ἀρχιειάτρηνα" terimine doğru terminolojik kullanımı belirleyen bir kronoloji metodu izlenmiştir. Beşinci bölümde ise; elde edilen bütün veriler ışığında, kadın şifacının sosyo-kültürel bağlamdaki yeri irdelenmiştir.