Eskiçağda Doğu Anadolu medeniyetlerinde tandır, ocak kültürleri ve gelişimleri

Tarih ve medeniyet çizgisinde birçok kültür öğesi bağlı bulunduğu toplumun birer yansımasıdır. Tam bu noktada araştırma konumuz olan Doğu Anadolu ilkçağ uygarlıklarının tandır ve ocak kültürleri, dönemin anlamlandırılması ve kültürün toplumlardaki yansıması olarak kayda geçmiştir. Birçok medeniyetin en önemli öğesi mutfak kültürüdür. Bu öğe içinde de mutfak ve kiler bölümlerinin ocak, tandır ve fırın bölümleri önemli yer tutmaktadır. Doğu Anadolu kültüründe önemli bir yere sahip olan tandırlar kırsal bölgelerde özellikle hala kullanımı ile dikkat çekmektedir. Araştırmamızda bu kültürel öğenin geçmişi hakkında ve bölgesel farklılıklarına değinerek günümüze kadar olan gelişimi incelenmiştir. Bu anlamda ilkçağlardan günümüze kadar uzanan tandır ve ocaklar toplumların gelişim çizgilerinde önemli bir yer tutmaktadır. Tandır ve ocaklar özellikle kırsal kesimin bir uğraşı olarak görülse de bir kültürün en önemli yansımasıdır. Köy evlerinde mimari yapının nemli bir kısmını oluşturmaktadır. Arkeolojik veriler ışığında da değerlendirdiğimiz tandırlar, Doğu Anadolu bölgesinde asırlardan beri devam eden bir kültürün parçasıdır. Özellikle ilkçağ yerleşim bölgelerinde yapılan kazılarda hemen hemen her bölgede tandır ve ocakların varlığını görmekteyiz. Bu durum tandır ve ocakların insanlığın ilk dönemlerinden günümüze kadar kültürel ve işlevsel değerini koruduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler:Tandır, Ocak, Fırın, Doğu Anadolu